porn videos
free porn clips
sex movie
adult cartoons
indian porn videos

BDO Podatki i rachunkowość nr 11 (13) Listopad 2008

A   A   A

Rachunek zysków i strat

(Autor: Maria Gmytrasiewicz, Źródło: Difin)

To sprawozdanie, zwane inaczej rachunkiem wyników, jest drugim po bilan­sie sprawozdaniem wchodzącym w zakres podstawowego zbioru rocznego rapor­tu finansowego podmiotu gospodarującego. Sprawozdanie to dostarcza informacji o wynikach działalności podmiotu gospodarującego w danym okresie, czyli o je­go rentowności.

Rachunek zysków i strat jest szerokim rozwinięciem sprawozdawczym infor­macji o wyniku finansowym netto, który w bilansie podmiotu gospodarującego jest wykazywany globalnie, jako dodatnia lub ujemna korekta stanu kapitału wła­snego na początek danego okresu sprawozdawczego.

 

Trzeba przypomnieć, że wynik finanso­wy jest rezultatem algebraicznych porównań modyfikacji danego okresu, wpływa­jących na rezultaty działalności podmiotu gospodarującego. Oznacza to, że pod­stawowa struktura rachunku zysków i strat zawiera następujące kategorie zdarzeń gospodarczych (rys. 34 – znajduje się w pliku pdf).

Jest oczywiste stwierdzenie, że informacja o wygospodarowanym wyniku fi­nansowym przez podmioty zarobkowe ma pierwszorzędne znaczenie, gdyż kate­goria ta decyduje – w dłuższym okresie – o zasadności alokacji kapitału oraz jest podstawą do podejmowania określonych decyzji strategicznych i operacyjnych.

 

Wielkość i charakter wyniku finansowego netto (zysk netto/strata netto) okre­śla przyrost netto wartości podmiotu gospodarującego i pozostaje on ciągle naj­trafniejszym miernikiem celu działalności podmiotu gospodarującego.

W związku z tym analiza i ocena poziomu wygospodarowanego przez pod­miot wyniku finansowego wymaga jego dokładnego opisania. I tak jest w istocie: wiadomo, że ewiden­cja modyfikacji prowadzona jest w praktyce rachunkowości w sposób maksymal­nie szczegółowy. Świadome kierowanie działalnością gospodarczą podmiotu wy­maga detalizacji tych zdarzeń jednocześnie według różnych aspektów klasyfika­cyjnych.

Tak prowadzona klasyfikacja zdarzeń gospodarczych, kształtujących w danym okresie wynik finansowy podmiotu gospodarującego, jest bieżąco wykorzystywana przez zarządzających tym podmiotem. I to właśnie przede wszystkim w tym celu ewidencja modyfikacji jest rozbudowana i uszczegółowiana.

 

Jednakże efekty działalności podmiotu gospodarującego interesują również jego otoczenie, a zwłaszcza właścicieli podmiotu gospodarującego, system fiskal­ny, potencjalnych inwestorów, kontrahentów itp. osoby trzecie. Dla nich informa­cje o wyniku finansowym emituje się w postaci rachunku zysków i strat.

Jak wiadomo, im informacja sprawozdawcza jest bardziej szczegółowa, tym jest bardziej przydatna. Dotyczy to również informacji zawartych w rachunku zysków i strat; wartość poznawcza tego sprawozdania jest gwarantowana przez obowiązu­jącą strukturę informacji w nim zawartych.

 

Najogólniej można tę strukturę określić następująco: wszystkie grupy modyfi­kacji są w tym sprawozdaniu klasyfikowane według rodzajów działalności, których one dotyczą. Jak wiadomo, w każdym podmiocie gospodarującym można wyod­rębnić następujące rodzaje działalności:

  • podstawowa działalność operacyjna,
  • pozostała działalność operacyjna,
  • działalność finansowa,
  • straty i zyski nadzwyczajne.

 

Według tych rodzajów działalności uszczegółowiane są modyfikacje w rachun­ku zysków i strat; przyjęto nazywać, powyższy układ sprawozdawczy modyfikacji, segmentowym (modułowym) rachunkiem zysków i strat. Jego strukturę zilustro­wano na rysunku 35 (znajduje się w pliku pdf) .

Formy rachunku zysków i strat są różne w zależności od krajowych regulacji prawa bilansowego. Zawsze jednak można w nich zidentyfikować cechy rachun­ku segmentowego.

Polskie prawo bilansowe dopuszcza dwa warianty tego sprawozdania; tzw. wa­riant kalkulacyjny i wariant porównawczy. Oba warianty honorują segmentowy układ modyfikacji, a podstawowa różnica między nimi sprowadza się do sposobu prezentacji wyniku ze sprzedaży, czyli wyniku ze statutowej (podstawowej) dzia­łalności podmiotu gospodarującego.

Nie wnikając w szczegóły merytoryczne obu wariantów rachunku zysków i strat, należy stwierdzić, że prawidłowe ustalenie wyniku finansowego podmio­tu gospodarującego – w tym zwłaszcza wyniku ze sprzedaży – wymaga porusze­nia w tym miejscu kwestii tzw. zasady współmierności merytorycznej i czasowej kosztów i przychodów.

 

Dla jasności wykładu należy stwierdzić, że opisany wcześniej algorytm ustala­nia wyniku finansowego brutto, czyli:

{(przychody + zyski nadzwyczajne) – (koszty + straty nadzwyczajne)}

= wynik finansowy brutto

jest postępowaniem prawidłowym w swojej istocie, jeśli procedura dotyczy ustala­nia wyniku finansowego podmiotu gospodarującego w długim okresie.

Inaczej, z reguły, wygląda ona w zastosowaniu do obliczeń krótkookresowych. Otóż bardzo często koszty i przychody, memoriałowo przypisane do danego okre­su sprawozdawczego, nie dotyczą działalności, którą podmiot gospodarczy prowa­dzi w tym okresie.

Poniższy przykład jest ilustracją omawianego problemu.

 

Przykład

Założenie

  1. Podmiot gospodarujący X poniósł w danym okresie koszty wytworzenia 100 par butów „a” o łącznej wartości 10 000 PLN.
  2. W tym samym okresie podmiot gospodarujący X sprzedał 80 par wytworzonych butów „a”, uzyskując 12 000 PLN od odbiorców tych wyrobów.
  3. Jednocześnie podmiot gospodarujący X otrzymał w danym okresie 5 000 PLN zaliczki na poczet przyszłej sprzedaży butów „a” dla odbiorcy Z.

Jak wiadomo, rejestracja zdarzeń gospodarczych jest podporządkowana zasa­dzie memoriałowej. Oznacza to, że opisane wyżej modyfikacje zostaną zarejestro­wane w księgach rachunkowych podmiotu gospodarującego X pod datą danego okresu, czyli okresu, w którym wystąpiły. Stąd memoriałowe zbiory tych modyfi­kacji będą następujące:

 

Koszty podstawowej działalności operacyjnej 10 000 PLN

i

Przychody podstawowej działalności operacyjnej 17 000 PLN

 

Gdyby zbiory te były podstawą obliczeń wyniku ze sprzedaży danego okresu, to wyniósłby on 7 000 PLN (zysk ze sprzedaży).

Tak jednak nie można postępować. Z przykładu wynika, że część kosztów i przychodów podstawowej działalności operacyjnej nie może być brana pod uwa­gę w procedurze liczenia wyniku ze sprzedaży osiągniętego w danym okresie, po­nieważ okres faktycznego poniesienia kosztów oraz faktycznego otrzymania (po­wstania) przychodów tej działalności nie pokrywa się – w całości – z okresem działalności, w związku z którą wystąpiły te modyfikacje.

W odniesieniu do kosztów memoriałowych (10 000 PLN) tylko ich część, odzwierciedlająca koszt wytworzenia butów „a” sprzedanych w danym okresie (8 000 PLN) wpłynie na wynik finansowy tego okresu; pozostałość tych kosztów (2 000 PLN) jest wartością przyrostu zapasów w danym okresie i będzie wykazy­wana w aktywach obrotowych podmiotu gospodarującego X (wyroby gotowe).

 

Podobnie należy interpretować memoriałowe przychody podstawowej dzia­łalności operacyjnej podmiotu gospodarującego X (17 000 PLN). Wynik finan­sowy – a dokładniej: wynik ze sprzedaży – może być zwiększony tylko przycho­dami związanymi z realną sprzedażą danego okresu, czyli 12 000 PLN. Pozostałe memoriałowe przychody danego okresu (5 000 PLN) są tzw. przychodami okre­sów przyszłych lub inaczej – rozliczeniami międzyokresowymi przychodów; najprawdopodobniej staną się one przychodami ze sprzedaży w okresie, w któ­rym sprzedaż butów „a”, związana z otrzymaną wcześniej zaliczką będzie miała miejsce. Do tego czasu ten rodzaj memoriałowych przychodów będzie wykazywa­ny w bilansie podmiotu gospodarującego X jako specjalny rodzaj zobowiązań (por. pkt 2 w tym rozdziale).

 

 

Uwaga – pełna treść artykułu z rysunkami, tabelą i kolejnym przykładem: plik pdf

 

Powyższy artykuł stanowi podrozdział 3 rozdziału 6 „Podstawowe sprawozdanie finansowe podmiotu gospodarującego” książki Marii Gmytrasiewicz „Rachunkowość. Podstawowe założenia i zasadywydanej przez DIFIN, Warszawa 2008 r. Więcej informacji o tej książce podajemy w dziale „Praktyczne książki”.


<< powrót

zobacz także artykuły


KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
Wyszukiwanie zaawansowane
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY