BDO Podatki i Rachunkowość nr 3 (29) Marzec 2010
A A A
III filar: pracowniczy fundusz emerytalny – konsekwencje podatkowe i w ZUS(Autor: Anna Dziedzic, Źródło: BDO)
Pracodawca ma możliwość tworzyć dobrowolne programy oszczędnościowe w formie pracowniczych programów emerytalnych, dzięki którym pracownik obok świadczeń z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego i otwartych funduszy emerytalnych może zwiększyć wysokość otrzymywanych w przyszłości świadczeń emerytalnych. Zgodnie z ustawą o pracowniczych programach emerytalnych (DZ.U. 04.116.1207, dalej ustawa o PPE) jedną z form programu emerytalnego jest fundusz emerytalny.
Środki wnoszone do pracowniczego funduszu emerytalnego składają się ze składki podstawowej i dodatkowej. Składka podstawowa jest finansowana przez pracodawcę w wysokości nie przekraczającej 7% wynagrodzenia pracownika. Składka dodatkowa jest wnoszona przez pracownika, chyba że umowa zakładowa nie przewiduje składki dodatkowej. Suma składek dodatkowych wniesionych przez uczestnika do jednego programu w ciągu roku kalendarzowego nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej czteroipółkrotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok (w roku 2010 limit składki będzie wynosił: 14.157,00 PLN). Środki wnoszone do funduszu są pomnażane i wypłacane w momencie uzyskania praw do środków przez pracownika.
Konsekwencje podatkowe oraz w ubezpieczeniu społecznym udziału w pracowniczym funduszu emerytalnym
Składka podstawowa, która jest finansowana przez pracodawcę, stanowi dla niego koszt uzyskania przychodu. Wynika to wprost z art. 15 ust. 1d ustawy o CIT, który stanowi, iż kosztami uzyskania przychodów są wydatki (w tym wnoszone przez pracodawcę składki podstawowe) poniesione przez pracodawcę na zapewnienie prawidłowej realizacji pracowniczego programu emerytalnego w rozumieniu przepisów o pracowniczych programach emerytalnych. Jako koszt uzyskania przychodu pracodawca może zaliczyć również koszty związane z obsługą programu (np. koszty sporządzenia umowy zakładowej, koszty ewentualnych sporów sądowych wynikłych z jej postanowień, koszty obsługi deklaracji pracowników o przystąpieniu do programu itd.).
Dla pracownika składka podstawowa stanowi przychód ze stosunku pracy i podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Składka podstawowa jednakże nie jest wliczana do wynagrodzenia stanowiącego podstawę ustalenia obowiązkowych składek na ubezpieczenia społeczne.
W odniesieniu do składki dodatkowej, która jest opłacona przez pracownika, ustawa nie przewiduje ulgi w opodatkowaniu ani w oskładkowaniu. Składka dodatkowa jest potrącana przez pracodawcę z dochodu po opodatkowaniu i dopiero przekazywana na rachunek funduszu.
Konsekwencje podatkowe wypłaty, transferu i zwrotu środków z funduszu emerytalnego
Zwolnieniu od podatku od osób fizycznych podlegają wypłaty środków zgromadzonych w pracowniczym programie emerytalnym dokonane na rzecz uczestnika lub osób uprawnionych do tych środków po śmierci uczestnika (art. 21 ust. 1 pkt 58b ustawy o PIT). Po śmierci uczestnika funduszu, nabycie środków zgromadzonych w ramach pracowniczego programu emerytalnego przez osobę uprawnioną nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Zwolnienie obowiązuje w przypadku transferu środków do innego programu lub na indywidualne konto emerytalne. Natomiast w przypadku zwrotu zgromadzonych środków na skutek np. likwidacji programu, dochód - skalkulowany jako różnica pomiędzy kwotą stanowiącą wartość środków zgromadzonych w ramach pracowniczego funduszu emerytalnego a sumą wpłat na fundusz emerytalny, w a przypadku częściowego zwrotu - kwota zwrotu pomniejszona o kwotę stanowiącą iloczyn kwoty zwrotu i wskaźnika stanowiącego udział sumy wpłat na fundusz emerytalny do wartości środków zgromadzonych na tym koncie - podlega opodatkowaniu stawką 19%.
Zwolnienie z podatku od osób fizycznych a pracowniczy fundusz emerytalny prowadzony za granicą
Warto zaznaczyć, iż zwolnienie przewidziane w podatku od osób fizycznych nie dotyczy jedynie programów emerytalnych tworzonych i prowadzonych na podstawie polskiej ustawy o PPE. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dn. 6.2.2008 r., sygn.: III SA/Wa 1961/07, zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt. 58 lit. b) ustawy o PIT dotyczy wypłat środków zgromadzonych zarówno w pracowniczym programie emerytalnym utworzonym i działającym na podstawie ustawy o PPE, jak i pracowniczym programie emerytalnym prowadzonym w innym państwie członkowskim UE na podstawie przepisów właściwych tym państwom. Anna Dziedzic Autorka jest ekspertem w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO, Oddział w Poznaniu.
<< powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
