BDO Podatki i Rachunkowość nr 3 (29) Marzec 2010

A   A   A

Bezskuteczność windykacji

(Autor: Małgorzata Niedźwiedzka, Źródło: Vademecum Głównego Księgowego )

 

Pytanie

 

W 2007 r. została dokonana aktualizacja należności w pełnej wysokości (netto VAT). W 2009 r. otrzymaliśmy od komornika postanowienie o umorzeniu postępowania w związku z brakiem możliwości wyegzekwowania zasądzonej kwoty.

Czy data wyksięgowania należności z ksiąg musi być tożsama z datą decyzji komornika?

Czy możemy dokonać aktualizacji należności w 2010 r. i zaliczyć ją do kosztów 2010 r.?

Czy jest możliwe pozostawienie w księgach należności i jednoczesne dokonanie aktualizacji, żeby skorzystać z kosztów podatkowych?

Rozważamy możliwość ponownego skierowania należności do komornika lub firmy windykacyjnej.

 

Odpowiedź

 

Skoro jednostka planuje dalsze działania windykacyjne, nie musi spisywać należności w dacie uzyskania pierwszego postanowienia o bezskuteczności windykacji.

 

Uzasadnienie

 

Uzyskanie od komornika postanowienia o bezskuteczności egzekucji nie musi oznaczać natychmiastowego spisania należności jako należności nieściągalnej. Art. 125 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) stanowi, że roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu. Skoro wierzyciel ma aż do 10 lat na dochodzenie swojej wierzytelności potwierdzonej wyrokiem sądu, to spisania jej w koszty może dokonać w okresie późniejszym - gdy dojdzie do wniosku, że dalsza windykacja nie ma sensu (np. ze względu na zbyt wysokie koszty).

 

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w piśmie z 4 grudnia 2008 r., IPPB3/423-1320/08-2/MK, potwierdził prawidłowość następującego stanowiska podatnika:

„Zdaniem Spółki, wartość netto wierzytelności, umorzonych w postępowaniu egzekucyjnym w latach 2002-2006 na skutek braku majątku dłużnika, Jednostka ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów za rok podatkowy 2007. (...) Warunkiem zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych przez podatnika jako nieściągalne jest nie tylko wydanie przez właściwy organ egzekucyjny postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, ale również uznanie przez wierzyciela, iż brak majątku dłużnika, będący podstawą wydania przedmiotowego postanowienia, jest zgodny ze stanem faktycznym. W tym względzie ostateczną ocenę tego faktu przepisy pozostawiają wierzycielowi, który kierując się racjonalnością ekonomiczną, weryfikuje postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, gdyby po jego wydaniu powziął wiadomość o nowym majątku dłużnika.

Niezaliczenie do kosztów uzyskania przychodów w danym roku podatkowym wartości wierzytelności, mimo wydania w tym roku postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oznacza, iż wierzyciel widzi jeszcze możliwość wyegzekwowania jej od dłużnika i podejmuje w tym kierunku działania. Uznając postanowienie organu egzekucyjnego za zgodne z faktycznym, wierzyciel wywodzi korzystny dla siebie skutek prawny w postaci zaliczenia wartości wierzytelności nieściągalnej do kosztów uzyskania przychodów. Moment ujawnienia skutku prawnego zależy zatem od działań podatnika, których czas trwania nie został w żaden sposób ograniczony wymienionymi przepisami. (...) Żaden z przepisów nie określa, że nieściągalną wierzytelność można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tylko w roku podatkowym, w którym komornik wydał postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego".

 

Jak stanowi art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, w szczególności jeżeli:

  1. dłużnik zmarł, został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość obejmująca likwidację majątku, albo
  2. zostało wszczęte postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego i naprawczego lub na wniosek dłużnika zostało wszczęte postępowanie ugodowe w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków, albo
  3. wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo
  4. wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego.

 

Na podstawie otrzymanego wyroku sądowego podatnik może więc ująć dokonany wcześniej odpis aktualizujący w kosztach uzyskania przychodów.



Małgorzata Niedźwiedzka  
<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY