BDO Podatki i Rachunkowość nr 11 (25) Listopad 2009
A A A
Modernizacja środka trwałego i częściowa jego likwidacja(Autor: Marcin Michalak, Źródło: Vademecum Głównego Księgowego )
Pytanie
Czy w przypadku modernizacji środka trwałego i częściowej jego likwidacji zawsze należy pomniejszyć wartość prowadzonej inwestycji o uzyskany złom? Czy można zaksięgować go w pozostałe przychody operacyjne? Prowadzimy zadanie finansowane z WFOŚiGW i wartość uzyskanego złomu wpłynęłaby na zmniejszenie wartości środka trwałego, gdzie jest określona wartość finansowana przez spółkę i fundusz. Zmniejszenie może zakłócić uzgodnioną proporcję udziału własnego.
Odpowiedź
Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.) - dalej u.o.r. - w art. 28 ust. 8 nie wskazuje jednoznacznego rozwiązania odnośnie do przedmiotowego problemu. W praktyce najczęściej wartość początkowa modernizowanego środka trwałego pomniejszana jest jednak o kwotę uzyskanych lub oszacowanych przychodów ze sprzedaży złomu lub odzysków, co wynika pośrednio z zapisów art. 28 ust. 2 u.o.r.
Ze względu na brak jednoznaczności przytoczonych przepisów, przyjmując określone stanowisko w tej kwestii jednostka może odwołać się na mocy art. 10 ust. 3 u.o.r. do MSR 16 „Rzeczowe aktywa trwałe". Zgodnie z paragrafami 70-71 tego standardu, jednostka dokonując wymiany części składowych (częściowa likwidacja) powinna wyksięgować z wartości księgowej modernizowanego środka trwałego dotychczasową wartość księgową likwidowanej części. Przychody uzyskane z jej sprzedaży (przychody ze sprzedaży złomu) powinny zostać ujęte w rachunku zysków i strat jako pozostałe przychody operacyjne lub pozostałe koszty operacyjne, po uprzednim pomniejszeniu ich o wartość księgową likwidowanych części (złomu). Jeżeli jednostka nie ustalała odrębnie wartości księgowej likwidowanych części, wówczas ich aktualną wartość księgową można oszacować na podstawie ich aktualnego kosztu zastąpienia i dotychczasowego stopnia zużycia (umorzenia).
Uzasadnienie
Artykuł 28 ust. 8 u.o.r. jednoznacznie wskazuje, że cena nabycia lub koszt wytworzenia składnika majątkowego powinny zostać pomniejszone o przychody finansowe stanowiące efekt uboczny wykorzystania zobowiązań służących finansowaniu budowy lub modernizacji środka trwałego. Ustawodawca nie wskazuje w tym przepisie na konieczność pomniejszenia kosztu wytworzenia o wartość odzyskanego złomu (wymontowanych części środka trwałego). Rozwiązanie takie wskazuje wprawdzie pośrednio art. 28 ust. 2 u.o.r. nakazując pomniejszenie ceny nabycia składników majątkowych o uzyskane odzyski, niemniej jednak na bazie przytoczonych powyżej zapisów MSR 16 można obronić stanowisko przedstawione w odpowiedzi. W idealnej sytuacji, kiedy odpisy amortyzacyjne dostosowane były do trybu zużywania się środka trwałego, w tym postępu techniczno-technologicznego, zastosowanie jednego i drugiego rozwiązania powinno prowadzić do podobnej wyceny modernizowanego środka trwałego.
Uwagi
Należy pamiętać, że raz zastosowane rozwiązanie należy stosować w jednostce w sposób ciągły i niezmieniony w kolejnych okresach sprawozdawczych oraz w sposób jednolity odnośnie do analogicznych zdarzeń gospodarczych (art. 5 ust. 1 u.o.r.). Dodatkowo należy przeanalizować kryteria udzielania przedmiotowego wsparcia oraz zasady ustalania wysokości nakładów ponoszonych przez jednostkę w ramach danego projektu. Zasady ustalania wysokości udziału własnego w projekcie mogą odbiegać od księgowej wyceny przedmiotu umowy dokonywanej na podstawie u.o.r.
Przykład Jednostka posiada pojazd mechaniczny, którego aktualna wartość księgowa wynosi 50.000 zł. Pojazd ten jest zamortyzowany w 50%. Jednostka dokonuje jego modernizacji polegającej na wymianie silnika, stanowiącego istotną część składową. Wartość nowego silnika wynosi 15.000 zł.
Rozwiązanie 1
Jednostka powiększa wartość modernizowanego środka trwałego o wartość nowego silnika, przy jednoczesnym pomniejszeniu jej o wartość odzysków, w postaci starego silnika. Ze względu na dostosowanie stawki amortyzacyjnej pojazdu do jego rzeczywistego trybu zużywania się, cena sprzedaży netto możliwa do uzyskania z tytułu sprzedaży starego silnika wynosi 50% ceny silnika nowego. Nowa wartość początkowa: 50.000 zł + 15.000 zł - 7500 zł = 57.500 zł
Rozwiązanie 2
Jednostka zwiększa wartość modernizowanego środka trwałego o wartość nowego silnika, przy jednoczesnym pomniejszeniu jej o dotychczasową wartość księgową zastępowanej części. Ponieważ jednostka w momencie przyjęcia środka trwałego do użytkowania nie ujmowała odrębnie wartości silnika, to aktualnie jego wartość ustala na podstawie aktualnego kosztu zastąpienia, który będzie odpowiadał wartości rynkowej używanego silnika (50% wartości silnika nowego). Wycena zmodernizowanego środka trwałego będzie wyglądała w tej sytuacji dokładnie tak samo, jak w pierwszym rozwiązaniu. Marcin Michalak << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
