BDO Podatki i Rachunkowość nr 9 (23) Wrzesień 2009
A A A
Podatek odroczony w przypadku połączenia bądź nabycia przedsiębiorstw(Autor: dr Andre Helin, Źródło: BDO)
W przypadku połączenia jednostek gospodarczych w formie przejęcia, cena nabycia jest przypisywana do możliwych do zidentyfikowania przejętych aktywów i pasywów odpowiednio do ich wartości godziwych na dzień zawarcia transakcji. Różnice przejściowe wystąpią, gdy wartości podatkowe możliwych do zidentyfikowania, przejętych aktywów i pasywów nie uległy zmianie na skutek połączenia, lub uległy zmianie w innej wysokości. Na przykład, jeśli wartość bilansowa składnika aktywów wzrosła wobec doprowadzenia jej do poziomu wartości godziwej, ale wartość podatkowa tego składnika aktywów pozostała w wysokości, jaka odpowiada cenie nabycia (ewentualnie pomniejszonej od umorzeń zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów) tego składnika u poprzedniego właściciela, powstaje różnica przejściowa skutkująca utworzeniem rezerwy na podatek odroczony. Taka sytuacja występuje zazwyczaj przy połączeniu spółek kapitałowych w ramach Kodeksu spółek handlowych, gdyż przepisy podatkowe operują sukcesją uniwersalną.
Ustawa o rachunkowości nie omawia w sposób szczegółowy problemów związanych z dochodowym podatkiem odroczonym, jakie pojawią się przy zastosowaniu metody nabycia. Problemy te zostały szczegółowo uregulowane w MSR 22 i MMSF 3, które stanowią, aby wynikająca z przeszacowania aktywów netto rezerwa na podatek odroczony pomniejszyła (lub zwiększyła) wartość firmy.
MSR 22/MSSF 3 wymaga ujęcia w bilansie przejęcia wszystkich możliwych do zidentyfikowania na dzień przejęcia aktywów i rezerw z tytułu podatku odroczonego, z wyjątkiem rezerwy na podatek odroczony wynikający z samej wartości firmy (ale tylko, jeżeli amortyzacja wartości firmy nie jest kosztem uzyskania przychodów) jak też zabrania ujęcia w sprawozdaniu aktywów z tytułu podatku odroczonego wynikającego z niepodlegającej opodatkowaniu ujemnej wartości firmy, która jest w bilansie wykazywana jako przychód przyszłych okresów.
Mimo braku szczegółowych wytycznych w ustawie odnośnie do aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego, zasady opisane w MSR 22/MSSF 3 mają także zastosowanie w ramach ustawy o rachunkowości.
Koszty przejęcia
Koszty poniesione w związku z połączeniem zwiększają cenę nabycia, za wyjątkiem kosztów organizacji poniesionych przy założeniu nowej spółki lub kosztów podwyższenia kapitału spółki, na którą przechodzi majątek łączących się spółek. Koszty związane z utworzeniem nowego podmiotu zalicza się do pozostałych kosztów operacyjnych, a koszty związane z podwyższeniem kapitału pomniejszają ewentualną nadwyżkę wartości emisyjnej nad wartością nominalną powstałą w związku z podwyższeniem kapitału w trybie połączenia, zaś ewentualną nadwyżkę zalicza się do kosztów finansowych.
Jak nadmieniono, zmodyfikowany MSSF 3 zabrania ujęcia kosztów w cenie nabycia przyłączonej jednostki; koszty te należy rozliczyć na zasadach ogólnych MSR (rozpoznać jako pozostałe koszty operacyjne, koszty finansowe, względnie jako redukcja nadwyżki wartości emisyjnej nad wartością nominalną akcji).
Uwaga: niniejszy artykuł stanowi fragment rozdziału 4a książki dr. Andre Helina „Ustawa o Rachunkowości 2009. Komentarz. Wydanie 4", 2009 r. Więcej informacji o tej książce podajemy w dziale „Praktyczne książki". dr Andre Helin Autor jest biegłym rewidentem, prezesem BDO. << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
