BDO Podatki i Rachunkowość nr 6 (20) Czerwiec 2009

A   A   A

Utworzenie rezerwy na niewykorzystane urlopy

(Autor: Marcin Michalak, Źródło: Vademecum Głównego Księgowego )

 

Pytanie

 

Jak najłatwiej oszacować rezerwę na urlopy za 2009 r. w spółce z o.o. zatrudniającej ponad 300 pracowników?

 

Odpowiedź

 

W pierwszej kolejności należałoby przeanalizować - czy w przypadku danej jednostki istnieje uzasadnienie dla tworzenia tego typu rezerw. W szczególności można odstąpić od tworzenia rezerw na niewykorzystane urlopy w przypadku jednostek, w których:

  1. pracownicy wynagradzani są na podstawie stałych miesięcznych wynagrodzeń (nie na podstawie akordu lub prowizji),
  2. wymiar czasowy niewykorzystanych urlopów jest zbliżony z okresu na okres na skutek ich wykorzystania do końca pierwszego kwartału roku następnego lub poprzez wypłatę ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy,
  3. wymiar pieniężny (ekwiwalent) niewykorzystanych urlopów nie stanowi istotnego udziału w strukturze kosztów podmiotu.

 

W powyższym przypadku nieutworzenie rezerwy na niewykorzystane urlopy z okresu na okres nie spowoduje zniekształcenia wyniku finansowego jednostki i nieprawidłowej wyceny wyrobów lub usług.

W pozostałych przypadkach, które nie spełniają powyższych warunków, jednostka powinna utworzyć rezerwę na niewykorzystane urlopy w celu zapewnienia współmierności kosztów i przychodów, o której mowa w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.) - dalej u.o.r.

 

Wyceny rezerw na niewykorzystane urlopy można dokonać na dwa sposoby w zależności od tego czy jednostka dąży do zapewnienia współmierności kosztów i przychodów w okresach miesięcznych czy jedynie w ciągu okresu sprawozdawczego (np. rocznego).

W pierwszym przypadku należy oszacować wartość ekwiwalentu pieniężnego urlopów wypoczynkowych przysługujących wszystkim pracownikom, z uwzględnieniem ich wynagrodzeń oraz przysługującego wymiaru dni wolnych. Dokonuje się tego przez dokonanie zestawienia ilości przysługujących dni wolnych oraz przeciętnego wynagrodzenia poszczególnych pracowników lub poszczególnych grup pracowników. Tak ustalona kwota łącznego wymiaru pieniężnego urlopów po podzieleniu jej przez 12 miesięcy stanowi kwotę miesięcznego odpisu na rezerwy z tytułu niewykorzystanych urlopów oraz drugostronnie, kwotę kosztów obciążających poszczególne miesiące. Wykorzystanie urlopu przez pracownika i uzyskane w tym czasie wynagrodzenie za czas urlopu ujmowane jest jako rozliczenie (wykorzystanie) kwoty rezerwy. W ten sposób na koniec okresu niewykorzystane urlopy znajdą odzwierciedlenie w wartości utworzonych i niewykorzystanych na dzień bilansowy rezerw.

 

Rozwiązanie uproszczone, wymienione powyżej jako drugie, polega na oszacowaniu wartości rezerw na koniec okresu (na dzień bilansowy) jedynie w odniesieniu do wymiaru niewykorzystanych w danym okresie urlopów wypoczynkowych. Oszacowania kwoty rezerwy dokonuje się poprzez zestawienie ilości dni niewykorzystanych urlopów dla poszczególnych pracowników i wyliczenie ekwiwalentu pieniężnego z tytułu tychże urlopów. W ten sposób utworzona wartość rezerwy powinna zostać ujęta jako zwiększenie kosztów danego okresu. Ujęcie przedmiotowej rezerwy w kolejnych okresach sprowadzać się będzie do odpowiedniej korekty stanu rezerw, wynikającej z ich wzrostu lub spadku, stąd też przy względnie stałej ilości dni niewykorzystanych urlopów z okresu na okres wyliczona kwota rezerwy będzie odpowiadać w przybliżeniu kwocie rezerwy z okresu poprzedniego, stąd z nieistotnej zmiany wartości rezerwy wynikać będzie nieistotna kwota kosztów obciążających dany okres sprawozdawczy, a to podważa sens tworzenia tego typu rezerw, co określono w warunkach początkowych odpowiedzi.

 

Uzasadnienie

 

Potencjalny obowiązek tworzenia rezerw na niewykorzystane urlopy wynika pośrednio z zakresu informacji, które powinien zawierać bilans (załącznik nr 1 do ustawy) jednostek innych niż banki i zakłady ubezpieczeń. Jednostki te powinny wykazywać przedmiotowe rezerwy w pozycji B.I.2 - Rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne. Rezerwy te ujmowane są w księgach rachunkowych na dobro biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, co wynika z art. 39 ust. 2 pkt 2 u.o.r. Przepis ten wskazuje, że rezerwy te tworzy się na zobowiązania wynikające z obowiązku wykonania przez jednostkę, związanych z bieżącą działalnością, przyszłych świadczeń na rzecz pracowników.



Marcin Michalak  
<< powrót

zobacz także artykuły


KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY