BDO Podatki i Rachunkowość nr 5 (19) Maj 2009
A A A
Odpowiedzialność za przygotowanie, opublikowanie i zbadanie sprawozdania finansowego(Autor: dr Andre Helin, dr Janusz Wisłowski, Źródło: BDO)
Znowelizowana w 2008 r. ustawa o rachunkowości nakłada na kierownika jednostki, uznawanego za członka organów jednostki, tj. po nowelizacji także członków rady nadzorczej lub innych organów zarządzających, obowiązek zapewnienia, że sprawozdanie finansowe oraz sprawozdanie z działalności spełniają wymagania przewidziane w ustawie o rachunkowości, jak też rozszerza na członków rady nadzorczej odpowiedzialność karną. Obowiązek ten dotyczy już sprawozdań finansowych za 2008 r.
Rzetelna sprawozdawczość jest jednym z podstawowych obowiązków jednostek, gwarantującym zaufanie w gospodarce. Dlatego obowiązkiem członków organu jednostki jest zagwarantowanie, że sprawozdania finansowe są zgodne z ustawą o rachunkowości lub Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej (MSSF). Dotychczas świadomość odpowiedzialności za rzetelną prezentację danych w sprawozdaniu finansowym nawet wśród części członków zarządu była niedostateczna. Tymczasem na podstawie danych ze sprawozdania finansowego akcjonariusze podejmują decyzje o zakupie akcji, banki udzielają kredytów, kontrahenci podejmują decyzje o istotnych kontraktach.
Sprawozdawczość, o której piszemy, polega przede wszystkim na składaniu w ustawowych terminach sprawozdania finansowego w urzędzie skarbowym, sądzie rejestrowym i publikowanego (zgodnie z ustawą) w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski B", a w odniesieniu do spółdzielni - w „Monitorze Spółdzielczym".
Ustawa określa także tryb badania sprawozdań finansowych przez biegłych rewidentów. Biegły rewident jest gwarantem, że sprawozdanie finansowe spełnia wymagania ustawowe, a przede wszystkim obowiązkiem biegłego rewidenta jest wyrażenie pisemnej opinii wraz z raportem o tym, czy sprawozdanie finansowe jest prawidłowe i czy przedstawia rzetelnie i jasno wszystkie informacje istotne dla oceny sytuacji majątkowej i finansowej jednostki i jej wyniku finansowego.
Aby sprawozdanie finansowe spełniało wymagania ustawowe, jednostka musi stosować nadrzędne zasady rachunkowości. W tym celu wymagana jest wieloszczeblowa kontrola i nadzór kierownictwa nad działalnością jednostki. Do obowiązków kierownictwa należy także opracowanie i wdrożenie szeroko rozumianej kontroli wewnętrznej zabezpieczającej majątek przedsiębiorstwa oraz prawidłową bieżącą rejestrację danych. System rachunkowości i kontroli wewnętrznej jest powszechnie zdefiniowany jako szereg czynności wykonywanych przez jednostkę, dzięki którym jednostka jest w stanie zebrać, sklasyfikować, przetworzyć oraz poprawnie zinterpretować dane finansowe. Im sprawniejszy system kontroli wewnętrznej, tym spółka efektywniej działa, lepiej reaguje na zagrożenia i w dłuższym okresie przynosi większe zyski.
System rachunkowości i system kontroli wewnętrznej obejmuje między innymi racjonalną strukturę organizacyjną, systemy przetwarzania danych finansowych, efektywną kontrolę przyjmowania i wydawania posiadanych zasobów oraz wszystkie inne czynności mające wpływ na zmiany majątkowe przedsiębiorstwa. Dla wszystkich jednostek spełniających kryteria zmienionego w 2008 roku art. 64 ustawy o rachunkowości to, czy sprawozdanie finansowe jest wykonane zgodnie z obowiązującymi zasadami rachunkowości, corocznie stwierdza w opinii biegły rewident, osoba zaufania publicznego. W analizowaniu celu i charakteru pracy biegłego rewidenta istotny jest podział ról i odpowiedzialności za sporządzenie prawidłowego sprawozdania finansowego w stosunku do kierownictwa jednostki.
Obowiązkiem biegłego rewidenta jest, jak zdefiniowano powyżej, wydanie opinii o tym, czy sprawozdanie finansowe jest prawidłowe oraz czy rzetelnie i jasno przedstawia sytuację majątkową i finansową, wynik finansowy oraz rentowność badanej jednostki. W celu wypełnienia tego obowiązku biegły jest zobowiązany do zaplanowania i przeprowadzenia badania w niezbędnym zakresie, stosując metody i techniki badania najlepiej odpowiadające rozmiarom i charakterowi działalności gospodarczej badanej jednostki.
Kierownik badanej jednostki powinien udostępnić biegłemu księgi rachunkowe oraz wszelkie inne dokumenty, a także udzielić wyczerpujących informacji i wyjaśnień niezbędnych do sporządzenia raportu z badania i opinii. Obowiązkiem biegłego rewidenta jest samodzielna ocena prowadzonej przez przedsiębiorstwo kontroli wewnętrznej, wykorzystanie jej przy realizacji badania oraz zasygnalizowanie kierownictwu jednostki występujących nieprawidłowości i ich wpływu na roczne sprawozdanie finansowe.
Uwaga: niniejszy artykuł stanowi podrozdział 1.1 książki dr. Andre Helina i dr. Janusza Wisłowskiego „Odpowiedzialność członków rad nadzorczych za sprawozdawczość finansową spółek, zasady i tryb funkcjonowania komitetu audytu". Więcej informacji o tej książce podajemy w dziale „Praktyczne książki". dr Andre Helin Autor jest biegłym rewidentem, prezesem BDO. dr Janusz Wisłowski Autor jest biegłym rewidentem.
<< powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
