BDO Podatki i Rachunkowość nr 4 (18) Kwiecień 2009
A A A
Elektryzujące spięcie – nowa ustawa akcyzowa(Autor: Krzysztof Ścipień, Źródło: BDO)
W dniu 1 marca 2009 r. weszły w życie przepisy nowej ustawy o podatku akcyzowym (dalej: uakc) opublikowanej w Dz. U. Nr 3, poz. 11 z dnia 12 stycznia 2009 r. Jest to ustawa całkowicie nowa, nie stanowiąca nowelizacji dotychczas obowiązujących przepisów. Ustawa ta reguluje materię podatku akcyzowego niejako „od podstaw", nakładając nowe obowiązki na podatników. Uchwalenie nowej ustawy akcyzowej było podyktowane koniecznością harmonizacji polskich unormowań dotyczących podatku akcyzowego z przepisami wspólnotowymi. Ustawodawca polski zamierzał wdrożyć nowe rozwiązania wynikające z przepisów dyrektywy Rady 2003/96/WE w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej oraz dyrektywy Rady 2004/74/WE zmieniającej dyrektywę 2003/96/WE w zakresie możliwości stosowania przez określone Państwa Członkowskie czasowych zwolnień lub obniżek poziomu opodatkowania na produkty energetyczne i energię elektryczną, jak również dyrektywy Rady 2008/118/WE w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającą dyrektywę 92/12/EWG.
Kolejnym argumentem przemawiającym za wprowadzeniem w życie nowej ustawy była chęć zastosowania nowych rozwiązań prawnych w zakresie akcyzy w oparciu o zebrane doświadczenia na gruncie funkcjonowania ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, z późn. zm.) - dalej: stara lub poprzednia ustawa, a także uwzględnienia postulatów środowisk gospodarczych. Powyższe czynniki przyczyniły się do tego, że ustawodawca polski zamiast nowelizacji dotychczasowej ustawy zdecydował się na wprowadzenie do polskiego porządku prawnego nowej ustawy akcyzowej doprowadzając tym samym do uchylenia z dniem 28 lutego 2009 r. postanowień poprzedniej ustawy.
Poniżej zostały przedstawione zasadnicze zmiany, z którymi przyjdzie się zmierzyć podatnikom, a także organom administracji celnej w bieżącym stosowaniu przepisów nowej ustawy akcyzowej:
Wprowadzone zmiany mają doprowadzić do jeszcze pełniejszej harmonizacji polskich przepisów podatkowych w zakresie podatków pośrednich. Czy polski ustawodawca sprostał temu zadaniu? Na tak postawione pytanie trudno o jednoznaczną odpowiedź, jednakże najlepszym sprawdzianem będzie obowiązywanie ich w praktyce. W tym miejscu warto nadmienić, że wstępna analiza przepisów nowej ustawy prowadzi do wniosku, iż zawiera ona znacznie więcej korzystniejszych regulacji w stosunku do regulacji poprzedniej, ale jednak ustawodawca nie uchronił się od tworzenia przepisów zagmatwanych, które będą sprawiać problemy interpretacyjne. Taka technika legislacyjna przepisów nowej ustawy będzie musiała być poparta ogólnymi interpretacjami prawa podatkowego wydawanymi przez Ministra Finansów, żeby stosowanie ustawy było prawidłowe i nie nastręczało wielu problemów w codziennym stosowaniu.
Niemniej istotne w kontekście pełniejszego dostosowania polskich przepisów jest dokonanie stwierdzenia czy odpowiada to regulacjom europejskim. Co do zastosowanej techniki legislacyjnej, to ustawodawca nie wprowadził kompletności uregulowań ustawowych, gdyż na podstawie przepisów ustawy akcyzowej Ministerstwo Finansów opublikowało w Numerze 32 Dzienniku Ustaw 33 rozporządzenia plus 2 nowelizujące dotychczas obowiązujące rozporządzenia. Można stwierdzić, iż jest to krok naprzód w porównaniu do poprzedniej ustawy, gdyż wówczas wydano ponad 60 aktów wykonawczych.
Zasady opodatkowania energii elektrycznej oraz katalog czynności opodatkowanych
Zmianą o charakterze rewolucyjnym jest przesunięcie momentu powstania obowiązku podatkowego. Co do zasady akcyza będzie płacona na etapie dostawy energii elektrycznej do nabywcy końcowego przez dystrybutora, przy czym producenci nadal będą zobligowani do deklarowania i płacenia akcyzy w związku z własnymi zużyciami oraz w przypadkach sprzedaży energii do odbiorców końcowych. Dzięki tej zmianie podatnikami akcyzy stały się podmioty, które do tej pory nie podlegały regulacjom akcyzowym, czyli dystrybutorzy energii elektrycznej.
Wprowadzenie zmienionych zasad opodatkowania energii elektrycznej wydaje się być sprawą najważniejszą, gdyż termin implementacji przepisów dyrektywy energetycznej upłynął z końcem okresu przejściowego, który wyznaczony został na dzień 1 stycznia 2006 r. Niezastosowanie się do wymogów regulacji unijnych znalazło swój finał na wokandzie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości, który w dniu 12 lutego br. w sprawie C-475/07 uznał polską akcyzę na energię elektryczną za niezgodną z prawem wspólnotowym. W praktyce oznacza to nic innego, jak możliwość ubiegania się o zwrot nadpłaconej akcyzy przez producentów energii elektrycznej. Powracając do katalogu czynności opodatkowanych należy stwierdzić, że jedną z podstawowych czynności podlegających opodatkowaniu będzie teraz sprzedaż energii na terenie kraju na rzecz nabywcy końcowego.
Następną czynnością podlegającą akcyzie jest zużycie energii elektrycznej. Przepisy ustawy wymieniają trzy przypadki, przy czym zawierają one lukę, o czym niżej. I tak akcyzę płaci podmiot posiadający koncesję na przesyłanie, dystrybucję i obrót, podmiot nieposiadający koncesji, który wyprodukował tę energię elektryczną lub też nabywca końcowy, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu.
Jako kolejne czynności podlegające opodatkowaniu w przypadku energii elektrycznej zostały wymienione import oraz nabycie wewnątrzwspólnotowe energii elektrycznej przemieszczanej z krajów trzecich lub państw członkowskich, ale wyłącznie wtedy, gdy są one dokonywane do nabywcy końcowego.
Należy tu wskazać, że w odniesieniu do opodatkowania energii elektrycznej ustawodawca nie ustrzegł się błędów natury legislacyjnej. Chodzi o powstanie luki prawnej, która umożliwi niektórym podmiotom gospodarczym nie płacić podatku w sytuacjach, gdy dokupią prąd od elektrowni. Dotyczy to minielektrowni, a także zakładów produkcyjnych wytwarzających energię elektryczną na własne potrzeby. W celu uchwycenia tej luki należy sięgnąć do art. 2 pkt 19 i art. 9 uakc. W pierwszym przepisie znajdziemy definicję nabywcy końcowego, jakim jest podmiot kupujący prąd, który nie posiada koncesji na jego wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót w rozumieniu prawa energetycznego.
Z kolei art. 9 określa czynności podlegające opodatkowaniu akcyzą, o których była mowa powyżej. Ustawodawca przeoczył jedną czynność, która powinna być opodatkowana, a co do której nie ma podstawy prawnej - jest nią wytwarzanie energii elektrycznej przez podmioty mające jedynie ten rodzaj koncesji. Nie mają zatem koncesji ani na przesyłanie, ani na dystrybucję czy obrót tą energią. Nie należą też do kategorii nabywców końcowych. W rezultacie kupowana przez te podmioty energia od dostawców zewnętrznych, np. elektrowni będzie skutkować brakiem opodatkowania, gdyż nie ma podstawy prawnej, aby podmiot odsprzedający energię, jak również ją kupujący i zużywający miał obowiązek ją opodatkować.
Całą sprawę komplikuje fakt, iż przepisy nowej ustawy akcyzowej za nabywcę końcowego każą rozumieć podmiot, który nie posiada żadnej z czterech unormowanych przez prawo energetyczne koncesji. W takim przypadku przedsiębiorca posiadający jakąkolwiek koncesję nie jest już nabywcą końcowym, w związku z czym sprzedawany mu prąd nie podlega opodatkowaniu u sprzedawcy. Warto również nadmienić, że Ministerstwo Finansów dostrzegło tę usterkę i cała sprawa jest dokładnie analizowana. Należy się spodziewać wydania ogólnej interpretacji niniejszych przepisów.
Nowe definicje
Do słowniczka ustawowego zamieszczonego w art. 2 uakc wprowadzono nowe definicje niewystępujące dotychczas; zalicza się do nich określenie pojęcia:
W myśl art. 2 pkt 11 podmiotem prowadzącym skład podatkowy jest podmiot, któremu wydano zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego. Procedura zawieszenia poboru akcyzy zdefiniowana jest jako procedura stosowana podczas produkcji, przeładowywania, magazynowania i przemieszczania wyrobów akcyzowych, w trakcie której, gdy spełnione są warunki określone w przepisach ustawy o podatku akcyzowym oraz aktach wykonawczych wydanych na jej podstawie, z obowiązku podatkowego nie powstaje zobowiązanie podatkowe.
Zgodnie z art. 2 pkt 19 nabywcą końcowym jest podmiot nabywający energię elektryczną, nieposiadający koncesji na wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót tą energią w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, z wyłączeniem spółki prowadzącej giełdę towarową w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych nabywającej energię elektryczną z tytułu pełnienia funkcji rozliczeń transakcji zawartych przez członków giełdy. Jest to zatem podmiot, który nie będzie zajmował się obrotem energią elektryczną, lecz ją zużyje. Konieczność wprowadzenia do słowniczka nowej definicji wynika z implementacji dyrektywy 2003/96/WE.
I wreszcie w punkcie 20 art. 20 uakc zamieszczona została definicja ubytków wyrobów akcyzowych. Podkreślić należy, iż funkcjonujące dotychczas pojęcia „ubytków i niedoborów" nie były zdefiniowane, a stosowana terminologia sięgała do wcześniejszych regulacji ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. W celu uniknięcia problemów interpretacyjnych dotyczących różnic między niezdefiniowanymi pojęciami „ubytek" i „niedobór" ustawa posługuje się ogólnym terminem „ubytek", oznaczającym wszelkie straty wyrobów akcyzowych określonych w załączniku nr 2 do ustawy, objętych stawką akcyzy inną niż stawka zerowa, powstałe podczas stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, z wyłączeniem strat powstałych podczas produkcji wyrobów energetycznych i wyrobów tytoniowych oraz wszelkie straty napojów alkoholowych objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie. Wyłączenie z definicji ubytków wyrobów akcyzowych strat powstających podczas produkcji wyrobów energetycznych związane jest z wynikającymi z przyczyn obiektywnych problemami przedsiębiorców z uzyskaniem legalizacji części z eksploatowanych obecnie w składach podatkowych zbiorników na paliwa silnikowe i opałowe.
Ponadto specyfika produkcji rafineryjnej i petrochemicznej (instalacje działające w warunkach wysokich ciśnień i temperatur) już teraz skutecznie uniemożliwia ustalenie stanów faktycznych wyrobów w kolejnych fazach procesów wytwórczych. Natomiast w przypadku wyrobów tytoniowych przyjęto zasadę normowania ubytków w odniesieniu do wyrobów gotowych. Wynika to przede wszystkim z faktu, iż znaczna część surowców i materiałów pomocniczych (np. bibułki, filtry) nie należy do wyrobów akcyzowych. Ponadto duża higroskopijność tytoniu powodowałaby realne trudności w rozliczeniu masy krajanki użytej do wytwarzania wyrobów gotowych.
Zniesienie podziału na wyroby akcyzowe zharmonizowane i niezharmonizowane
Nowa ustawa znosi dotychczasowy podział na wyroby akcyzowe zharmonizowanie i niezharmonizowane. Zmiana ta wynika z rezygnacji z opodatkowania większości wyrobów kwalifikowanych dotychczas do kategorii wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych, m.in. takich jak tabaka, wyroby futrzarskie, kosmetyki, broń palna, karty do gry, energia elektryczna, wyposażenie specjalistyczne obiektów działalności rozrywkowej (np. stoły do gry w karty, automaty hazardowe, maszyny i urządzenia losujące, elektroniczne maszyny i urządzenia do gry), za wyjątkiem samochodów osobowych. Ustawodawca wyłączył również z opodatkowania akcyzą towary podlegające dotychczas opodatkowaniu ze względów historycznych, do których zalicza się wyroby futrzarskie oraz broń palną. Z uwagi jednak na fakt, iż towary te były objęte zerową stawką, więc de facto nie podlegały opodatkowaniu akcyzą.
Warto zaznaczyć, że do wejścia w życie nowej ustawy energia elektryczna była wadliwie zaliczana do wyrobów niezharmonizowanych, pomimo faktu, że na poziomie wspólnotowym została objęta harmonizacją za sprawą tzw. dyrektyw energetycznych. Zmiana ta upraszcza system opodatkowania akcyzą, doprowadzając jednocześnie do zmiany definicji wyrobów akcyzowych. I tak do wyrobów akcyzowych zalicza się: wyroby energetyczne, energię elektryczną, napoje alkoholowe oraz wyroby tytoniowe.
Jednorazowy pobór akcyzy od samochodów
Nowa ustawa nie zalicza samochodów do wyrobów akcyzowych, jednakże nadal będą one podlegać akcyzie jako odrębna kategoria towarów, przy czym akcyza od aut będzie pobierana raz, niezależnie od liczby transakcji sprzedaży zawartych przed rejestracją. Czynnościami opodatkowanymi są import, nabycie wewnątrzwspólnotowe lub pierwsza sprzedaż auta wyprodukowanego w Polsce. Nadmienić należy, iż od 1 stycznia 20009 r. wzrosła o 5% stawka podatku akcyzowego na samochody osobowe z silnikami powyżej 2000 cm sześciennych do poziomu 18,6% z dotychczasowych 13,6%. Takie posunięcie w okresie trwającego obecnie kryzysu z pewnością jeszcze dotkliwiej odbije się w sprzedaży przez producentów aut z tego segmentu.
Na poparcie powyższych wniosków wystarczy sięgnąć po dane Instytutu Badań Rynku Motoryzacyjnego Samar, który podał, że skutkiem tej podwyżki był spadek w styczniu 2009 r. sprzedaży samochodów z silnikami powyżej 2 litrów w porównaniu do stycznia 2008 r. o prawie 13%. Natomiast w porównaniu do grudnia 2008 r. spadek sprzedaży wyniósł ponad 57%. Decyzja o podwyższeniu akcyzy na auta z tego segmentu była zła również z tego powodu, że jest sprzeczna z zaleceniami Komisji Europejskiej, która sugeruje czasową obniżkę podatków, a nie ich podwyższenie. Jako przykład niech posłuży Wielka Brytania, gdzie poprzez obniżanie podatków pobudza się konsumpcję. W tym przypadku widać jak na dłoni, że polski ustawodawca jest przekorny.
Już przed wejściem w życie nowej ustawy akcyzowej pojawiły się kontrowersje związane z ustaleniem podstawy opodatkowania przy wewnątrzwspólnotowym nabyciu samochodów osobowych. Problem powstał w związku z niejasnym określeniem kryteriów stanowiących bazę dla kalkulacji tej podstawy (kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy oraz wartość rynkowa samochodu osobowego). Przepis art. 104 ust. 1 pkt 2 uakc stanowi, że podstawę opodatkowania w przypadku samochodu osobowego przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym jest kwota, jaką podatnik jest obowiązany zapłacić za samochód osobowy, z tym, że w przypadku złożenia wniosku o rejestrację samochodu osobowego na terytorium kraju przez osobę niebędącą jego właścicielem podstawą opodatkowania jest średnia wartość rynkowa samochodu osobowego pomniejszona o kwotę podatku od towarów i usług oraz o kwotę akcyzy.
Takie brzmienie przepisu rodzi wątpliwości wśród dealerów, gdyż nie wiadomo, od jakiej wartości pojazdu liczyć akcyzę:
Ponadto niepewność wywołuje ustalenie ceny samochodu, który sprowadzony zostanie powiedzmy 12 marca, a sprzedany we wrześniu, co może oznaczać zmianę ceny w tym okresie.
Eksperci z Instytutu Badań Rynku Motoryzacyjnego Samar stwierdzają, że wartość rynkowa odnosi się jedynie do używanych samochodów. Podkreślają również, że w odniesieniu do nowych aut można pokusić się o wyrażenie poglądu, iż w tej sytuacji mamy do czynienia jedynie z wartością fakturową, która jest płynna, zmienia się wraz ze zmianą polityki cenowej i marketingowej producenta. Dokonywanie prób wyceny wartości nowych samochodów na podstawie danych z katalogów Eurotax winna być uważana za nadinterpretację prawa.
W związku z powyższym przedstawiciele branży motoryzacyjnej starają się o uzyskanie od Ministra Finansów stosownej wykładni niejednoznacznych przepisów. Warto wspomnieć w tym miejscu, że opodatkowanie samochodów akcyzą jest rozwiązaniem przestarzałym, nie mającym żadnego korzystnego przełożenia na środowisko naturalne. W środowiskach eksperckich wskazuje się, że jedynym rozwiązaniem, które mogłoby zachęcać kierowców do działań proekologicznych stałby się podatek ekologiczny, którego wysokość uzależniona byłaby od emisji dwutlenku węgla. Im wyższy poziom emisji zanieczyszczeń, tym wyższy będzie podatek. Ekopodatkiem objęto by wszystkie samochody zarejestrowane w Polsce.
Stosowanie Nomenklatury Scalonej (CN)
W nowej ustawie zrezygnowano ze stosowania klasyfikacji PKWiU w obrocie krajowym na rzecz klasyfikacji w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN). W praktyce stosowanie podwójnej klasyfikacji prowadziło do niespójności z przepisami UE. Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, że większość dyrektyw UE w zakresie podatku akcyzowego posługuje się tylko i wyłącznie kodami CN. Stosowanie jednej klasyfikacji dla obrotu krajowego, wewnątrzwspólnotowego i importu usprawni cały system obrotu wyrobami akcyzowymi, zarówno dla organów administracji, jak również dla samych podatników.
Kolejnym pozytywnym aspektem stosowania Nomenklatury Scalonej będzie poprawa przejrzystości przepisów ustawy, ponieważ pozwoli na zrezygnowanie z rozbudowanych załączników. Dla podatników, którzy posługiwali się do czasu wejścia w życie nowej ustawy wyłącznie kodem PKWiU, jedynym odczuwalnym skutkiem odejścia od tej klasyfikacji będzie obowiązek przypisania właściwego kodu CN wyrobom akcyzowym.
Przedpłata akcyzy
Ustawodawca wprowadził nową instytucję prawną: przedpłatę akcyzy. Polega ona na możliwości produkcji wyrobów akcyzowych poza składem podatkowym. Do czasu wejścia w życie nowych przepisów produkcja wyrobów akcyzowych mogła odbywać się wyłącznie w składzie podatkowym. Wprowadzona regulacja w art. 22 uakc ułatwi z pewnością funkcjonowanie niektórym przedsiębiorcom.
Procedura zawieszenia poboru akcyzy
W nowej ustawie zrezygnowano ze stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy w odniesieniu do wyrobów akcyzowych zwolnionych od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie. Takie postępowanie przyczyni się do zapewnienia przejrzystości przyjętych rozwiązań w odniesieniu do procedury zawieszenia poboru akcyzy oraz sprzedaży wyrobów zwolnionych od akcyzy. Regulacja niniejsza nie zmniejszy jednak obowiązków ciążących na podmiotach zajmujących się obrotem wyrobami akcyzowymi zwolnionymi od akcyzy.
Wyłączenie z produkcji wyrobów energetycznych
W art. 87 ust. 2 wprowadzono rozwiązanie, zgodnie z którym nie uznaje się za produkcję wyrobów energetycznych uzyskiwania niewielkiej ilości wyrobów energetycznych jako produktu ubocznego w procesie wytwarzania wyrobów niebędących wyrobami akcyzowymi. Powyższe rozwiązanie ma na celu zapobieżenie sytuacji, w której podmiot nie prowadzący działalności gospodarczej w zakresie wyrobów akcyzowych, ze względu na uboczne uzyskiwanie niewielkich ilości takich wyrobów, byłby objęty obowiązkiem spełnienia szeregu wymogów formalnych (np. uzyskanie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego) związanych ściśle z działalnością gospodarczą w zakresie wyrobów akcyzowych.
Poszerzony obowiązek rejestracyjny
Zmiana ta powoduje, że część podmiotów, na której do tej pory nie ciążył taki obowiązek będzie zobligowana zarejestrować się we właściwym urzędzie celnym. Spowodowane jest to tym, iż do wyrobów zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie nie stosuje się procedury zawieszenia poboru akcyzy i wyroby te nie są ujmowane w ewidencji wyrobów objętych procedurą. W związku z powyższym podmioty uprawnione do zwolnienia (tj. podmiot prowadzący skład podatkowy, zarejestrowany handlowiec, podmiot pośredniczący oraz podmiot zużywający prowadzący działalność gospodarczą z użyciem zwolnionych wyrobów) zostały obowiązane do prowadzenia odrębnej ewidencji wyrobów zwolnionych. Ewidencja wyrobów akcyzowych zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie powinna być prowadzona w formie papierowej lub elektronicznej, po uprzednim, pisemnym poinformowaniu właściwego naczelnika urzędu celnego o sposobie jej prowadzenia i będzie musiała być przechowywana do celów kontroli przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym została sporządzona.
Dodatkowo warunkiem skorzystania z przedmiotowych zwolnień od akcyzy przez podmiot zużywający, prowadzący działalność gospodarczą, jest dokonanie przez niego rejestracji na potrzeby podatku akcyzowego, z wyłączeniem podmiotów zużywających, które nie posiadają siedziby, stałego miejsca zamieszkania albo stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, na terytorium kraju. W przypadku podmiotów zużywających nieprowadzących działalności gospodarczej, warunkiem zwolnienia od akcyzy jest okazanie podmiotowi dostarczającemu wyroby dowodu osobistego lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość. Jeżeli podmiot zużywający odmówi okazania takiego dokumentu lub gdy dane podane przez niego nie będą się zgadzały z danymi wynikającymi z tego dokumentu, sprzedawca jest obowiązany odmówić wydania wyrobów zwolnionych ze względu na przeznaczenie.
Składy podatkowe
a) Wyłączenie z obowiązku produkcji określonych wyrobów akcyzowych w składzie podatkowym
W art. 47 uakc ustawodawca doprecyzował w stosunku do poprzednio obowiązującej ustawy sześć przypadków, w których następuje wyłączenie z obowiązku produkcji określonych wyrobów w składzie podatkowym.
W pierwszym przypadku wyłączenie obowiązku produkcji w składzie podatkowym odnosi się do sytuacji, kiedy wyroby akcyzowe produkowane są wyłącznie z surowców i komponentów będących wyrobami akcyzowymi z zapłaconą akcyzą, opodatkowanymi według stawki wyższej lub równej stawce mającej zastosowanie do wyrobu finalnego. Wprowadzenie przepisu wyłączającego w sposób jednoznaczny produkcję wyrobów akcyzowych z obowiązku dokonywania jej w składzie podatkowym wyeliminuje występujące dotychczas wątpliwości interpretacyjne w zakresie wynikającym z dotychczas obowiązującego § 2 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie procedury zawieszenia poboru akcyzy i jej dokumentowania (Dz. U. z 2004 r. Nr 89, poz. 849) - dalej: Rozp. przawpa.
Na podstawie uchylonego § 2 Rozp. przawpa można bowiem wywieść, iż również w obecnym stanie prawnym nie ma obowiązku tworzenia składu podatkowego w przypadku produkcji wyrobów akcyzowych z wykorzystaniem surowców z zapłaconą akcyzą (m.in. w przypadku rozlewania piwa z zapłaconą akcyzą lub produkowania paliw z surowców i komponentów będących wyrobami akcyzowymi z zapłaconą akcyzą). Jednakże umieszczenie niniejszego przepisu w rozporządzeniu w sprawie procedury zawieszenia poboru akcyzy i jej dokumentowania rodziło istotne wątpliwości interpretacyjne, dlatego też przepis ten został przeniesiony do art. 47 ust. 1 pkt 1 uakc.
Zaznaczyć należy, iż niniejszy przepis implementuje do krajowego porządku prawnego postanowienia art. 21 ust. 6 lit. c dyrektywy 2003/96/WE, zgodnie z którym państwa członkowskie nie traktują łączenia, poza przedsiębiorstwem produkcyjnym, wyrobów energetycznych z innymi wyrobami energetycznymi lub innymi komponentami jako produkcji wyrobów energetycznych, pod warunkiem, że podatek akcyzowy od komponentów stanowiących część składową został już pobrany oraz pobrana kwota podatku nie jest mniejsza niż kwota przypadająca od całości wyprodukowanego wyrobu. Rozwiązanie to wyeliminuje wątpliwości interpretacyjne związane z brakiem obowiązku tworzenia składów podatkowych przez producentów wyrobów akcyzowych, którzy w ramach swojego procesu produkcyjnego wykorzystują surowce z zapłaconą akcyzą.
W drugim przypadku zmiana ma na celu wyłączenie z obowiązku uzyskania statusu składów podatkowych małych winiarni, które wytwarzają wino gronowe z winogron pochodzących z własnych upraw. Celem wyłączenia tej kategorii producentów z obowiązku tworzenia składów podatkowych oraz prowadzenia produkcji w składach podatkowych jest wyeliminowanie dodatkowych obciążeń administracyjnych, które w przypadku małych producentów win stanowią istotną barierę w efektywnym gospodarowaniu, a w wielu przypadkach nie pozwalają wręcz na prowadzenie działalności.
Należy zaznaczyć, że wyłączenie z obowiązku tworzenia składów podatkowych przez małe winiarnie nie spowoduje zwiększenia ryzyka wytwarzania wyrobów alkoholowych poza systemem kontroli wykonywanej w składach podatkowych, ponieważ wyłączenie to będzie miało zastosowanie jedynie do małych winiarni o rocznym poziomie produkcji poniżej 1000 hektolitrów gotowego wyrobu. Dodatkowo, wyłączenie z obowiązku tworzenia składu podatkowego będzie miało zastosowanie jedynie do winiarni, które wykorzystują winogrona pochodzące z własnej uprawy. Przepis ten stanowi jednocześnie implementację przepisu zawartego w art. 40 ust. 1 dyrektywy Rady 2008/118/WE. W konsekwencji wprowadzone wyłączenie jest w pełni zgodne z przepisami prawa wspólnotowego.
Brzmienie niniejszego przepisu wychodzi również naprzeciw postulatom branży winiarskiej. Dodatkowo należy zaznaczyć, że niniejsza regulacja została połączona ze zmianami w przepisach dotyczących obowiązku oznaczania wyrobów alkoholowych znakami akcyzy, w taki sposób, aby podmiot produkujący wina poza składem podatkowym był uprawniony do otrzymywania znaków akcyzy oraz do ich nakładania poza systemem zawieszenia poboru akcyzy.
W trzecim przypadku, z obowiązku tworzenia składów podatkowych wyłączone zostały osoby fizyczne wytwarzające domowym sposobem i na własny użytek piwo, wino i napoje fermentowane, nieprzeznaczone do sprzedaży. Wprowadzenie niniejszej regulacji wynika z faktu, iż zakres i rozmiary takiej produkcji nie mają znamion działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w związku z czym nie zachodzi konieczność jej reglamentowania przez państwo. Zasadniczym czynnikiem wpływającym na przyjęcie takiego rozwiązania jest niezarobkowy charakter działalności, tj. dokonuje się produkcji wyłącznie na własny użytek, a także produktów nieprzeznaczonych do sprzedaży Powyższe wyłączenie jest uzasadnione również ze względów praktycznych, z uwagi na niewspółmierność ponoszonych przez państwo kosztów, związanych z procedurą tworzenia składów podatkowych i ich nadzorem, w stosunku do marginalnego w skali kraju zjawiska produkcji piwa, wina i napojów fermentowanych przez osoby fizyczne domowymi sposobami.
Kolejnym wyłączeniem jest wyłączenie z obowiązku produkcji w składzie podatkowym alkoholu etylowego przez małe gorzelnie. Celem jest wyeliminowanie dodatkowych obciążeń administracyjnych, które w przypadku bardzo małych producentów stanowią znaczną barierę w prowadzeniu własnej działalności gospodarczej, często wręcz ją uniemożliwiając. Mając na uwadze, iż ułatwienia będą dotyczyły jedynie bardzo małych producentów alkoholu etylowego, tj. produkujących do 10 hektolitrów tego alkoholu rocznie należy założyć, iż nie spowoduje to zwiększenia ryzyka nielegalnego wytwarzania wyrobów alkoholowych. Proponowany przepis stanowi jednocześnie implementację przepisu zawartego w art. 22 ust. 4 dyrektywy 92/83/EWG. Powyższa zmiana jest połączona ze zmianami w przepisach dotyczących obowiązku oznaczania wyrobów alkoholowych znakami akcyzy, w taki sposób, aby podmiot produkujący alkohol etylowy poza składem podatkowym był uprawniony do otrzymywania znaków akcyzy oraz do ich nakładania poza systemem zawieszenia poboru akcyzy.
W punkcie 5 wyłączono z obowiązku produkcji w składzie podatkowym wyroby akcyzowe, od których została zapłacona przedpłata akcyzy. Zakres przedmiotowy przepisu obejmuje wyroby akcyzowe, o których mowa w załączniku nr 2 do ustawy oraz wyroby akcyzowe inne niż określone w załączniku nr 2 do ustawy, objęte stawką akcyzy inną niż stawka zerowa. Oznacza to umożliwienie - podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie ww. wyrobów akcyzowych - produkcji poza składem podatkowym, a więc poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy. Warunkiem jest dokonanie przedpłaty akcyzy, która z chwilą powstania zobowiązania podatkowego będzie zaliczona na poczet należnej akcyzy. Innymi słowy, poza składem podatkowym będą produkowane wyroby akcyzowe z dokonaną przedpłatą akcyzy.
Art. 15 ust. 2 dyrektywy Rady 2008/118/WE stanowi, iż produkcja, przetwarzanie i przechowywanie wyrobów akcyzowych, tam gdzie ten podatek nie został zapłacony, mają miejsce w składzie podatkowym, zatem produkcja poza składem podatkowym wyrobów akcyzowych z zapłaconą przedpłatą akcyzą jest zgodna z prawem wspólnotowym. Z kolei w punkcie 6 ustawodawca wyłączył z obowiązku produkcji w składzie podatkowym energię elektryczną, co stanowi konsekwencję postanowień zawartych w art. 40 ust. 7, zgodnie z którym do energii elektrycznej nie stosuje się procedury zawieszenia poboru akcyzy (zgodnie z postanowieniami dyrektywy 2003/96/WE).
b) Informowanie o wyprowadzeniu wyrobów akcyzowych ze składu podatkowego
W art. 53 ust. 1 uakc zamieszczono obowiązek poinformowania przez podmiot prowadzący skład podatkowy naczelnika urzędu celnego przed dniem dokonania wysyłki o zamiarze wyprowadzenia ze składu podatkowego wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Dotychczas były to co najmniej trzy dni przed wysyłką. W wielu przypadkach stosowanie minimalnego 3-dniowego terminu odstawało od realiów życia gospodarczego, z uwagi na szybkość dokonywania obrotu gospodarczego, ograniczając tym samym funkcjonowanie podmiotów w tym zakresie. Nowe brzmienie artykułu nie ogranicza kontroli nad obrotem wyrobami akcyzowymi przemieszczanymi w procedurze zawieszenia poboru akcyzy, pozwala natomiast na bardziej elastyczne prowadzenie obrotu gospodarczego przez podmioty prowadzące składy podatkowe.
c) Większy zakres obowiązków
Ustawodawca nałożył nowy obowiązek na prowadzących składy podatkowe związany z informowaniem właściwego naczelnika urzędu celnego o wyrobach akcyzowych w składzie podatkowym - art. 21 ust. 6 Zwiększy to zakres obowiązków informacyjnych obciążających podmioty prowadzące składy podatkowe.
d) Import wyrobów akcyzowych
Zgodnie z art. 40 ust. 1 pkt 2 dopuszczalny jest import wszystkich wyrobów akcyzowych do składu podatkowego z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy. Jest to bardzo korzystne rozwiązanie dla podatników, ponieważ do dnia wejścia w życie nowej ustawy możliwość zawieszenia poboru akcyzy po ich przywozie na terytorium kraju istniała tylko w stosunku do niektórych importowanych wyrobów akcyzowych. Obecnie możliwość późniejszej zapłaty akcyzy będzie się odnosiła do wszystkich importowanych wyrobów.
e) Generalne zabezpieczenie akcyzowe
Podmioty prowadzące składy podatkowe, zarejestrowani handlowcy, niezarejestrowani handlowcy, podatnicy nabywający wyroby akcyzowe z akcyzą zapłaconą na terytorium państwa członkowskiego na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej, podmioty pośredniczące oraz przedstawiciele podatkowi są obowiązane złożyć zabezpieczenie akcyzowe. W praktyce najczęściej stosowaną formą zabezpieczenia jest zabezpieczenie generalne.
Stosownie do art. 60 ust. 1 uakc niezarejestrowani handlowcy będą składać wyłącznie zabezpieczenia akcyzowe jednorazowe, co wynika z jednorazowego charakteru nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia akcyzy przez te podmioty.
Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zabezpieczeń akcyzowych opublikowanym w Dz. U. Nr 32, poz. 237 (dalej: Rozp. w sprawie zabezpieczeń akcyzowych) wysokość zabezpieczania generalnego składanego przez podmiot prowadzący skład podatkowy jest zależna przede wszystkim od liczby wyrobów akcyzowych znajdujących się w składzie podatkowym oraz wyrobów przemieszczanych ze składu, a także wyrobów objętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na przeznaczenie, ponieważ w tym przypadku zabezpieczenie gwarantuje pokrycie w każdym czasie wszystkich zobowiązań podatkowych mogących powstać w związku z prowadzoną działalnością.
Zabezpieczenie generalne składane przez zarejestrowanego handlowca będzie stanowić równowartość:
Natomiast wysokość zabezpieczenia generalnego składanego przez podmiot pośredniczący będzie stanowić równowartość kwoty akcyzy odpowiadającej największej w okresie ostatnich sześciu miesięcy przed dniem złożenia zabezpieczenia generalnego ilości wyrobów akcyzowych zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie, uzyskanych ze składu podatkowego lub importowanych przez podmiot pośredniczący w miesięcznym okresie rozliczeniowym. A także jako równowartość przewidywanej największej kwoty akcyzy za miesięczny okres rozliczeniowy podlegającej wykazaniu w deklaracji podatkowej, przed jej pomniejszeniem o kwotę przysługujących zwolnień, powiększonej o kwotę akcyzy odpowiadającą przewidywanej największej w tym okresie rozliczeniowym dziennej ilości wyrobów zwolnionych od akcyzy ze względu na przeznaczenie, które mogą się znajdować w tym dniu u zarejestrowanego handlowca lub być dostarczane w tym dniu do podmiotu zużywającego - w przypadku ustalenia wysokości zabezpieczenia generalnego na poziomie równym szacunkowej kwocie maksymalnej wynikającej z mogących powstać zobowiązań podatkowych.
W przypadku zabezpieczenia generalnego, stosowanego na wniosek podmiotu, składanego w celu jego wielokrotnego wykorzystania do zabezpieczenia wielu następujących po sobie zobowiązań podatkowych, jego wysokość ustala się na podstawie oświadczenia podmiotu składającego zabezpieczenie generalne w sprawie przewidywanej wysokości zobowiązań podatkowych, które będą objęte zabezpieczeniem generalnym. Przedsiębiorcy po spełnieniu ustawowych warunków mogą jeszcze stosować zabezpieczenie ryczałtowe, którego wysokość ustalono na poziomie 30 proc. zabezpieczenia generalnego.
Wolne obszary celne i składy wolnocłowe
Na podstawie art. 40 ust. 3 pkt 2 uakc umożliwiono wprowadzenie importowanych wyrobów akcyzowych do wolnego obszaru celnego i składu wolnocłowego bez konieczności zapłaty akcyzy od tych wyrobów. Do tej pory sprawa ta nie była na tyle jasno sprecyzowana, że prowadziła do dość częstych sporów z organami podatkowymi.
Szczególny nadzór podatkowy
W dniu 24 lutego 2009 r. zostało opublikowane w Dz. U. Nr 32 poz. 225 Rozporządzenie Ministra Finansów zmieniające rozporządzenie w sprawie wykonywania szczególnego nadzoru podatkowego (dalej: Rozp. o szczególnym nadzorze podatkowym). W związku z tym zaktualizowany został katalog wyrobów objętych szczególnym nadzorem podatkowym. Rozp. o szczególnym nadzorze podatkowym dostosowuje zakres kontroli do zmian dokonanych w nowej ustawie o podatku akcyzowym w zakresie m.in. olejów smarowych otrzymywanych z ropy naftowej, o kodach CN 2710 19 71 do 2710 19 99, objętych procedurą zawieszenia poboru podatku akcyzowego lub zwolnieniem od akcyzy ze względu na przeznaczenie, o ile są one przemieszczane do podmiotu pośredniczącego lub w nim magazynowane.
Ze szczególnego nadzoru podatkowego zwolniony został alkohol etylowy skażony w opakowaniach jednostkowych o pojemności do 1 litra skażony środkami skażającymi określonymi przez ministra finansów spośród dopuszczonych do skażania alkoholu etylowego. Producenci biokomponentów uzyskali udogodnienia w zakresie odstąpienia od obowiązku zgłaszania wytwarzania, zużycia, wysłania, przyjęcia czy obowiązku urzędowego sprawdzenia. W odniesieniu do składów podatkowych odstąpienie od obowiązku nakładania zabezpieczeń urzędowych na naczynia, w których wyroby energetyczne są dostarczane do podmiotów pośredniczących, ma przyczynić się do uproszczenia i przyspieszenia procedur związanych z odprawą wyrobów energetycznych.
Opodatkowanie akcyzą węgla, koksu i gazu ziemnego
Zmiana ta wynika z zasady powszechności opodatkowania wszystkich produktów energetycznych. Obecnie takie posunięcie nie będzie miało wpływu na rynek, ponieważ ustawa zwalnia jednocześnie te wyroby z akcyzy. W odniesieniu do węgla i koksu zwolnienie to będzie obowiązywać do 1 stycznia 2012 r., zaś w przypadku gazu ziemnego do 31 października 2013 r.
Autogaz nie zdrożeje
Dzięki wejściu w życie przepisów nowej ustawy akcyzowej właściciele samochodów z instalacją gazową nie muszą obawiać się podwyżek autogazu. Od 1 stycznia 2009 r. akcyza od paliwa gazowego jest taka sama, jak w latach 2005-2008 i wynosi 695 zł od tony (39 groszy netto od litra). Ponieważ stawki akcyzy zapisane zostały w ustawie, każda zmiana wysokości wymagać będzie zgody parlamentu.
Ustalenie rzeczywistych stawek akcyzy
Zgodnie z art. 217 Konstytucji RP określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. W myśl tego przepisu odchodzi się od wcześniejszej techniki legislacyjnej opierającej się na ustalaniu stawek maksymalnych w ustawie, których konkretyzacja następowała poprzez wydanie rozporządzenia wykonawczego przez Ministra Finansów. Taka regulacja powodowała niepewność wśród podatników w zakresie poziomu opodatkowania wyrobów akcyzowych, ponieważ w zależności od sytuacji budżetu stawki akcyzy w sposób szybki i prosty ulegały zwiększeniu. Nowa ustawa zawiera już stawki określone w sposób jednoznaczny, nie dopuszczając do ich zmian w drodze wydania rozporządzeń wykonawczych. A zatem zmiana wysokości danej stawki podatkowej będzie pociągać za sobą konieczność nowelizacji ustawy, a nie jak pod rządami starej ustawy - zmiany rozporządzenia.
Warto wspomnieć o możliwości obniżenia stawki akcyzy na wyroby akcyzowe określone w ustawie oraz różnicowaniu ich w zależności od rodzaju wyrobów akcyzowych przez Ministra Finansów w drodze rozporządzenia na okres nie dłuższy niż trzy miesiące w odstępach co najmniej trzymiesięcznych, w odniesieniu do poszczególnych wyrobów akcyzowych, uwzględniając sytuację gospodarczą państwa. Uprawnienie to Minister Finansów może wykonywać do 31 grudnia 2011 r.
Stawka akcyzy na energię elektryczną wynosi 20 zł za megawatogodzinę (MWh). Nowa ustawa akcyzowa podwyższyła wysokość stawek na papierosy do poziomu wymaganego Dyrektywą Rady 92/79/EWG w sprawie zbliżenia podatków od papierosów. Oznacza to, że Polska została zobligowana do zwiększenia stawki akcyzy do minimalnego poziomu 64 euro na 1000 sztuk papierosów (1,28 euro za paczkę zawierającą 20 papierosów). Nowa stawka podatku na papierosy wynosi więc 138,50 zł za każde 1000 sztuk i 31,41% maksymalnej ceny detalicznej. Zmiana ta oznacza kolejną i to dość znaczną podwyżkę cen dla palaczy, co może się przełożyć na spadek dochodów budżetowych na skutek nabywania papierosów z nielegalnych źródeł.
Wewnątrzwspólnotowe nabywanie wyrobów akcyzowych przez zarejestrowanego handlowca
Wprowadzenie takiego rozwiązania umożliwi rozwój działalności zarejestrowanego handlowca polegającej na nabywaniu wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy na zlecenie innych podmiotów. W konsekwencji ułatwi działalność tym podmiotom, które nie mogły uzyskać statusu zarejestrowanego handlowca w celu nabywania wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy lub nie było to dla nich opłacalne.
Wyprowadzenie towarów ze składów obcych
Nowa ustawa normuje kwestie związane z ustaleniem podmiotu zobowiązanego do zapłaty akcyzy w sytuacji wyprowadzenia towarów ze składów obcych. Generalnie, podmiotem zobowiązanym jest prowadzący skład podatkowy, natomiast jeśli właściciel wyrobów uzyska tzw. zezwolenie wyprowadzenia, wówczas on stanie się podatnikiem. Nie jest możliwe uzyskanie tego zezwolenia w sytuacji, gdy ze składu podatkowego wyprowadzane są towary zwolnione z akcyzy ze względu na przeznaczenie. Ustawodawca ograniczył również katalog wyrobów, których produkcja może odbywać się wyłącznie w składzie podatkowym.
Zwolnienia wyrobów akcyzowych
Przepisy nowej ustawy akcyzowej, podobnie jak miało to miejsce pod rządami starej ustawy, ograniczają możliwość skorzystania ze zwolnienia od sytuacji, w których w łańcuchu dostawy występują nie więcej niż trzy podmioty, lecz również ustanawiają obowiązek uzyskania przez podmiot pośredniczący, tj. podmiot kupujący wyroby ze zwolnieniem ze względu na przeznaczenie i dostarczający je do podmiotu zużywającego, specjalnego zezwolenia. Dostawa wyrobów zwolnionych ze względu na przeznaczenie jest obwarowana ponadto dodatkowymi wymogami wymienionymi w art. 32 uakc, które mogą w praktyce sprawić, że ich zastosowanie będzie napotykało na trudne do przezwyciężenia bariery lub wręcz będzie niemożliwe. Taka regulacja może spowodować zarzut niezgodności polskich przepisów z prawem wspólnotowym, które w danych sytuacjach przewidują obligatoryjne zwolnienie wyrobów akcyzowych. Jako przykład niech posłuży zużywanie ich do celów żeglugi powietrznej lub morskiej.
Nowa ustawa, podobnie jak poprzednia ustawa akcyzowa przeniosła szczegółowe zasady stosowania zwolnień z akcyzy do aktu wykonawczego, którym jest Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r., opublikowane w Dz. U. Nr 32, poz. 228 (dalej: Rozporządzenie). Rozporządzenie to określa fakultatywne przypadki zwolnień, w tym zwolnienie od akcyzy piwa, wina i napojów fermentowanych wytwarzanych przez osoby fizyczne domowym sposobem na ich użytek. W Rozporządzeniu tym ustalono też szczegółowy zakres zwolnień od akcyzy oraz warunki i tryb ich stosowania m.in. dla instytucji Wspólnot Europejskich i sił zbrojnych.
W § 3 Rozporządzenia określone zostały warunki dla zwolnienia od akcyzy zużycia energii elektrycznej w procesie produkcji energii oraz zużycie tej energii w celu podtrzymania tych procesów produkcyjnych. Przedmiotowe zwolnienie będzie miało zastosowanie pod warunkiem, że podmiot zużywający zwolnioną energię elektryczną będzie prowadził ewidencję pozwalającą na określenie ilości i sposobu wykorzystania tej energii oraz będzie przekazywał do właściwego naczelnika urzędu celnego, do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zużycie zwolnionej energii, oświadczenie o ilościach i sposobie wykorzystania zwolnionej energii elektrycznej.
Przepisy nowej ustawy akcyzowej zwalniają z akcyzy alkohol etylowy zawarty w nabywanych wewnątrzwspólnotowo wyrobach nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, skażony środkami skażającymi dopuszczonymi przez państwo członkowskie Wspólnoty Europejskiej pochodzenia wyrobu. Przepisy omawianego Rozporządzenia doprecyzowują to zwolnienie i określają, że potwierdzeniem, iż alkohol etylowy zawarty w wyrobach nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi nabywanych wewnątrzwspólnotowo został skażony środkami dopuszczonymi przez państwa członkowskie Wspólnoty Europejskiej jego pochodzenia, są w szczególności faktury i dokumenty przewozowe stosowane w transakcjach pomiędzy podmiotami dokonującymi obrotu tymi wyrobami.
Zasady stosowania zwolnienia dla olejów napędowych objętych kodami CN 2710 19 41, 2710 19 45 lub 2710 19 49 i olejów opałowych, z których 30 proc. lub więcej objętościowo destyluje przy 350°C oraz których gęstość w temperaturze 15°C jest niższa od 890 kg/m3, sklasyfikowanych w pozycji CN 2710, określa § 5 Rozporządzenia. Pozostawiono nadal obowiązek jednoczesnego spełnienia wymogu procentowego destylacji przy 350°C łącznie z wymogiem odpowiedniej gęstości wyrobu w temperaturze 15°C. Dla uzyskania zwolnienia konieczne jest zarówno wystąpienie wskazanych warunków dotyczących destylacji i gęstości wyrobów, jak i ich oznaczenie i zabarwienie.
W § 5 ust. 2 Rozporządzenia określone zostały też warunki zwolnienia w przypadku wyprowadzenia przedmiotowych wyrobów ze składu podatkowego na terytorium kraju lub sprzedaży przez podmiot pośredniczący, do zbiorników innych niż na stałe zamocowane w jednostce pływającej:
Podsumowanie
Reasumując analizę wprowadzenia do porządku prawnego przepisów nowej ustawy akcyzowej należy stwierdzić, że są one w wielu przypadkach korzystniejsze dla podatników i ułatwiają im funkcjonowanie, ale nie do końca są precyzyjne. Nie ulega wątpliwości, że w celu ich właściwego stosowania konieczne będzie wydanie przez Ministra Finansów ogólnych interpretacji. Ponadto nie uwzględniono postulatu przeniesienia do ustawy wszystkich zwolnień od akcyzy przewidzianych obecnie w aktach wykonawczych. Posunięcie to można ocenić jedynie jako próbę zrobienia kroku w przód, do którego ostatecznie nie dochodzi, gdyż następuje zatrzymanie się w połowie drogi. Ustawodawca przeniósł jedynie część zwolnień do ustawy, pozostałe kwestie nadal pozostawiono do uregulowania w aktach wykonawczych, co powoduje niepewność u podatników czy dane rozwiązanie nie ulegnie zmianie.
Wprowadzając w życie nową ustawę akcyzową nie wykorzystano możliwości uwzględnienia postanowień nowej Dyrektywy Rady 2008/118/WE z 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, która uchyliła Dyrektywę 92/12/EWG. Zaprzepaszczenie tej szansy doprowadzi do tego, że nowa ustawa będzie musiała zostać wkrótce poddana nowelizacji jej przepisów. Jako przykład może posłużyć możliwość wystawiania ADT w formie elektronicznej bez konieczności wystawiania jednocześnie tych dokumentów w formie papierowej. Dodatkowo jest ona w niektórych miejscach niezgodna z prawem wspólnotowym, jak chociażby w odniesieniu do opodatkowania olejów smarowych, co jest sprzeczne z uregulowaniami dyrektywy energetycznej, jak również z orzecznictwem ETS (sprawa C-437/01 w sprawie Włoch). Krzysztof Ścipień Autor jest ekspertem w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO, Oddział w Katowicach. << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
