BDO Podatki i Rachunkowość nr 3 (17) Marzec 2009
A A A
Ujęcie rachunkowe podatku do zwrotu(Autor: Leszek Kramarczuk, Źródło: BDO)
Zasady zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom spoza określonego państwa członkowskiego zostały określone w przepisach 8 Dyrektywy Rady 79/1072/EWG z 6 grudnia 1979 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych - warunki zwrotu podatku od wartości dodanej podatnikom niemającym siedziby na terytorium kraju. Ustawa o VAT nie przewiduje sytuacji, w których polski podatnik byłby uprawniony do odliczenia podatku od wartości dodanej, zapłaconego w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Dlatego też w praktyce z chwilą dokonania zakupu opodatkowanego w innym państwie członkowskim kwota brutto poniesionego wydatku jest księgowana w koszty operacyjne lub w pozostałe koszty operacyjne. Czy słusznie?
Nie ma wątpliwości, że powyższe podejście jest uzasadnione w sytuacji, kiedy jednostka nie czyni starań o zwrot podatku od wartości dodanej, zapłaconego w innym państwie członkowskim, z tym, że odpowiedniejsze byłoby wówczas uwzględnienie tego podatku w kosztach operacyjnych, a także w wycenie zapasów lub innych aktywów, niż w pozostałych kosztach operacyjnych. Natomiast w sytuacji, kiedy jednostka występuje o zwrot podatku, należałoby zastosować rozwiązanie, które nie powodowałoby obciążenia w rachunku zysków i strat bądź też nie zwiększało wartości aktywów.
Dla uzasadnienia powyższego podejścia byłoby zasadne dokonanie analizy pojęcia ceny nabycia w zakresie dotyczącym uwzględnienia w niej omawianego podatku. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o rachunkowości (uor) cena nabycia to cena zakupu składnika aktywów, obejmująca kwotę należną sprzedającemu, bez podlegających odliczeniu podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a w przypadku importu powiększona o obciążenia o charakterze publicznoprawnym oraz powiększona o koszty bezpośrednio związane z zakupem. Zwrotu podatku nie można wprawdzie utożsamiać z podatkiem do odliczenia, jednak w efekcie podatek odliczony czy też podlegający zwrotowi nie powinien, zdaniem autora, zwiększać ceny nabycia.
Skoro powyższy przepis uor nie rozstrzyga w sposób jednoznaczny kwestii rozliczenia podatku do zwrotu, to należałoby zwrócić uwagę na art. 10 ust. 3 uor, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy, przyjmując zasady (politykę) rachunkowości, jednostki mogą stosować krajowe standardy rachunkowości wydane przez Komitet Standardów Rachunkowości. W przypadku braku odpowiedniego standardu krajowego, jednostki, inne niż wymienione w art. 2 ust. 3 uor (sporządzające sprawozdania finansowe zgodnie z MSSF/MSR) mogą stosować MSR.
Stanowisko Komitetu Standardów Rachunkowości w sprawie ustalania kosztu wytworzenia dla celów bilansowej wyceny zapasów nie odnosi się do ujęcia podatku do zwrotu w wycenie kosztu wytworzenia, tym samym należałoby wziąć pod uwagę przepisy MSR 2 (Zapasy), gdzie w par. 11 są zdefiniowane koszty zakupu jako składające się z ceny zakupu, ceł importowych i pozostałych podatków (innych niż te możliwe do odzyskania w okresie późniejszym przez jednostkę gospodarczą od władz podatkowych). Przepis par. 11 MSR 2 w szerszym zakresie niż przepis art. 28 ust. 2 uor rozstrzyga kwestie podatków, które powinny być uwzględnione w cenie nabycia. Na gruncie przepisu par. 11 MSR 2 podatek od wartości dodanej, możliwy do odzyskania, nie powinien zwiększać ceny nabycia, co nie wynika wprost z ww. przepisu ustawy o rachunkowości. Skoro podatek możliwy do zwrotu nie stanowi elementu ceny nabycia, to tym samym nie powinien stanowić obciążenia w rachunku zysków i strat. Jednostka powinna ewidencjonować podatek od wartości dodanej, możliwy do odzyskania, na kontach rozrachunków. Jest to rozwiązanie właściwsze od rozliczania tego podatku do pozostałych kosztów operacyjnych, szczególnie w sytuacji, kiedy zakupy opodatkowane i zwroty podatku nie dotyczą tego samego okresu sprawozdawczego. Jeżeli zwrot podatku nie nastąpi w danym okresie sprawozdawczym, to wówczas jednostka powinna udokumentować realność należnego podatku do zwrotu na dzień bilansowy.
Ujęcie podatku do zwrotu na kontach rozrachunkowych nie powinno zmieniać kwalifikacji tego podatku jako kosztów uzyskania przychodów, gdyż o kwalifikacji podatkowej powinien przesądzać charakter operacji, a nie jej księgowe ujęcie. Należy nadmienić, że w przypadku przekształcenia dla celów rachunkowych podatkowego leasingu operacyjnego na leasing finansowy, koszty opłat będące kosztami uzyskania przychodów są także ewidencjonowane na kontach rozrachunków. Leszek Kramarczuk Autor jest dyrektorem w Departamencie Audytu BDO Numerica, Oddział Katowice. << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
