BDO Podatki i Rachunkowość nr 1 (15) Styczeń 2009

A   A   A

Zarządzanie jednostką realizującą działania proekologiczne

(Autor: dr inż. Małgorzata Węgrzyńska, Źródło: BDO)

 

W zarządzaniu operacyjnym i strategicznym firmy powinny być uwzględniane kwestie związane z ochroną środowiska. Jednostka w swojej działalności proekologicznej powinna także respektować założenia zrównoważonego rozwoju, które definiowane są zgodnie z art. 3 Ustawy Prawo ochrony środowiska z 27 kwietnia 2001 r. i oznaczają rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli, zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń1. Celem zrównoważonego rozwoju jest zatem zapewnienie wysokiej jakości życia obecnych pokoleń i przyszłych generacji. Celem działań proekologicznych jednostki jest z kolei racjonalne wykorzystanie kapitałów: przyrodniczego, ekonomicznego oraz ludzkiego. Takie spojrzenie wymaga od jednostek rozszerzenia dostarczanej informacji - w tym danych finansowych z systemu rachunkowości.

 

Rachunkowość stanowi system obejmujący identyfikację, ewidencję, pomiar i prezentację wyników działalności jednostki gospodarczej. Zadaniem rachunkowości jest sprostanie zmianom zachodzącym w gospodarce - powinna zatem dostarczać informacji na temat całości zdarzeń, które miały miejsce w danej firmie. Definicję rachunkowości ekologicznej przedstawiłam w artykule „Zielona rachunkowość" (nr 13/2008 Biuletynu BDO Podatki i Rachunkowość).

 

Wyodrębnienie kwestii środowiskowych stanowi ułatwienie dla zarządzających jednostką, którzy wymagają od systemu rachunkowości pełnej informacji na temat ekonomicznych rezultatów przedsiębiorstwa. Niewątpliwie istotny dla wszystkich metod ocen działalności jednostki - nie tylko proekologicznej - jest rachunek efektywności, zwany też rachunkiem wyników czy zestawieniem zysków i strat. W tym raporcie oraz w informacji dodatkowej powinna być przedstawiona „odpowiedzialność" jednostki za środowisko naturalne. Dane te mają ważne znaczenie w dalszych pracach kierowników firmy.

Ujęcie kosztów i przychodów środowiskowych w rachunku zysków i strat i próba rozbudowy rachunku wyników ma przede wszystkim wpływ na decyzje podejmowane wewnątrz jednostki. W mniejszym stopniu działania te dotyczą odbiorców zewnętrznych, gdyż chodzi o zachowanie tajemnicy zarządzania firmą.

 

Tak przygotowany raport może stanowić pomoc przy tworzeniu strategii zarządzania przedsiębiorstwem z punktu widzenia ochrony środowiska naturalnego, która powinna uwzględniać następujące kwestie:

  • mianowanie dyrektorów lub kierowników, których zakres odpowiedzialności obejmowałby rozwiązywanie problemów związanych ze środowiskiem naturalnym,
  • kształcenie i szkolenie wszystkich pracowników tak, aby doskonale radzili sobie ze sprawami dotyczącymi tego środowiska,
  • użytkowanie surowców naturalnych w sposób najbardziej efektywny oraz oszczędzanie źródeł energii z korzyścią dla przedsiębiorstwa i ogólnie pojętego interesu publicznego,
  • popieranie stosowania surowców, których jest wystarczająco dużo, i minimalizowanie używania surowców, których zasoby się kończą,
  • redukowanie ilości odpadów, zmniejszanie szkodliwych zanieczyszczeń, znajdowanie sposobów regenerowania i przetwarzania odpadów na materiały użyteczne oraz w bezpieczniejszy sposób pozbywanie się bezużytecznych pozostałości,
  • aktywne poszukiwanie metod odtworzenia i ochrony biosfery,
  • ograniczanie ryzyka związanego ze środowiskiem naturalnym,
  • sprzedawanie na rynku produktów i usług, które przynoszą możliwie najmniejsze szkody środowisku,
  • zapewnienie, aby wszelkie rozpowszechniane informacje publiczne były prawdziwe i jednoznaczne oraz w pełni ujmowały problemy dotyczące środowiska i zdrowia,
  • tworzenie i opracowywanie - tam, gdzie jest to właściwe - modeli ekonomicznych i finansowych uwzględniających pełną rekompensatę za szkody wyrządzone środowisku lub jego odtworzenie2.

 

Zarządzanie jednostką wraz z realizacją koncepcji społecznej odpowiedzialności biznesu oraz trwałego rozwoju powinno zostać poszerzone o obszary rachunkowości ekologicznej - tak, aby uwzględnić majątek związany z zasobami naturalnymi. Taka orientacja umożliwia w pełni osiąganie sukcesów w biznesie.



  1.  Prawo ochrony środowiska, Dz.U. Nr 62 poz. 627 z póź. zmianami.
  2. J.J. Glynn, J.Perrin, M.P. Murphy, Rachunkowość dla menedżerów, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, s. 498


dr inż. Małgorzata Węgrzyńska

Autorka jest ekspertem w Dziale Audytu BDO Numerica, Oddział w Poznaniu.


<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY