Świadczeniami nienależnie pobranymi są:
-
świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli ubezpieczony pobierający świadczenie był pouczony o braku prawa do ich pobierania (np. w przypadku gdy pracodawca wypłacił zasiłek opiekuńczy, mimo że pracownik we wniosku o zasiłek opiekuńczy podał, że w okresie sprawowania opieki nad chorym dzieckiem w wieku powyżej 2 lat jest inny członek rodziny mogący zapewnić dziecku opiekę),
-
świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych danych lub fałszywych dokumentów przekazanych przez ubezpieczonego albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia przez ubezpieczonego (pracownika) w błąd płatnika składek wypłacającego świadczenia (np. w przypadku gdy pracownik ubiegający się o zasiłek opiekuńczy zataił informację o pobieraniu zasiłku opiekuńczego przez małżonka).
Co powinien zrobić płatnik, jeżeli stwierdzi, że pracownik pobrał nienależnie świadczenie?
W przypadku gdy płatnik stwierdzi, że nastąpiło pobranie nienależnego świadczenia, należy niezwłocznie zawiadomić o tym właściwy oddział ZUS, który po zbadaniu sprawy wyda w tej sprawie decyzję.
Właściwym do rozpatrywania spraw związanych z ustalaniem, czy świadczenie zostało pobrane nienależnie jest oddział ZUS, na terenie którego znajduje się siedziba płatnika składek.
Przy zawiadomieniu ZUS o nienależnie pobranym świadczeniu nie obowiązuje jakaś specjalna procedura. I tak:
-
Wystarczy, że płatnik składek napisze „zwykłe" pismo, w którym wskaże okoliczności, załączając (w miarę możliwości) dowody, jakimi dysponuje, które jego zdaniem świadczą o nienależnym pobraniu świadczenia.
-
Oddział ZUS, jeżeli będą wątpliwości, przed wydaniem decyzji zbada okoliczności sprawy, ustali, czy miało miejsce nienależne pobranie świadczenia i ostatecznie wyda decyzję. Pracownik będzie musiał zwrócić takie świadczenie bezpośrednio do oddziału ZUS, który wydał decyzję zobowiązującą do zwrotu, na rachunek bankowy podany w tej decyzji.
-
ZUS w decyzji poinformuje, że jeżeli pracownik zwróci nienależnie pobraną kwotę jeszcze przed uprawomocnieniem się decyzji (w ciągu 30 dni od otrzymania decyzji) a świadczenie ma być zwracane przez pracownika z odsetkami, wówczas nie będą naliczane dalsze odsetki. Oznacza to, że będzie zwracał nienależnie pobraną kwotę wraz z odsetkami, ale liczonymi tylko do dnia wydania decyzji. Jeżeli nie zwróci podanej w decyzji kwoty do dnia uprawomocnienia się decyzji, czyli w ciągu 30 dni od otrzymania decyzji, wówczas kwota świadczeń będzie potrącana ze świadczeń bieżąco przysługujących, a jeżeli pracownik nie ma prawa do bieżących świadczeń, będzie dochodzona w drodze egzekucji, a kwota odsetek będzie wzrastała i będzie nadal naliczana aż do całkowitej spłaty zadłużenia. A zatem w interesie pracownika jest szybki zwrot nienależnie pobranej kwoty.
Zwrot świadczeń pobranych nienależnie - konsekwencje dla płatnika
Świadczenie powinno zostać zwrócone przez pracownika wraz z odsetkami w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, jeżeli ubezpieczony podał nieprawdziwe dane lub złożył fałszywe dokumenty, albo świadomie wprowadził płatnika składek wypłacającego świadczenia w błąd. W decyzji oddziału ZUS zobowiązującej pracownika do zwrotu powinna zostać określona wysokość kwoty nienależnie pobranych zasiłków oraz kwota należnych odsetek.
Agnieszka Ślązak
specjalista w zakresie świadczeń krótkoterminowych
<< powrót
