BDO Podatki i Rachunkowość nr 1 (15) Styczeń 2009
A A A
Wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki, emisją akcji i ich upublicznieniem(Autor: Radosław Pioterczak, Źródło: Vademecum Głównego Księgowego )
Pytanie
Spółka akcyjna poniosła wydatki związane z upublicznieniem akcji na GPW (proces IPO). Aktualnie Zarząd i Akcjonariusze rozpatrują dwie możliwości:
Czy istnieje możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu powyższych wydatków?
Odpowiedź
W świetle znowelizowanego przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej u.p.d.o.p.) wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki, emisją akcji i ich upublicznieniem można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.
Uzasadnienie
Przedstawiony w pytaniu problem dotyczy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z upublicznieniem spółki. Pytający przedstawił dwa planowane warianty: 1) upublicznienie akcji bez emisji oraz 2) upublicznienie akcji z emisją na GPW. Udzielając odpowiedzi należy zwrócić uwagę, że co do zasady wprowadzenie akcji spółki do publicznego obrotu musi wiązać się z emisją. Wyjątki dotyczą przypadków szczególnych, co wynika z przepisu art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. Nr 184, poz. 1539 z późn. zm.) - dalej u.o.p. Wyjątki opisane w przywołanym wyżej przepisie art. 7 ust. 2 u.o.p. nie obejmują jednakże typowych przypadków upubliczniania spółek akcyjnych. Zatem wariantu pierwszego nie będę omawiał.
Odnosząc się do wariantu drugiego, w którym upublicznieniu akcji spółki towarzyszy emisja akcji, a w konsekwencji podwyższenie kapitału spółki należy zwrócić uwagę, że w dotychczasowej praktyce oraz orzecznictwie istnieje rozbieżność co do oceny dopuszczalności zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z podwyższeniem kapitału.
Pogląd o niezaliczaniu wydatków związanych z podwyższeniem kapitału do kosztów uzyskania przychodów ukształtowany został przede wszystkim pod wpływem wyroku NSA z dnia 1 marca 2000 r., I SA/Wr 2285/98. W wyroku tym przyjęto, że skoro przepis art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) stanowi, że przychodu otrzymanego na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego nie zalicza się do przychodów, bowiem jego celem jest zapewnienie zgromadzenia środków niezbędnych dla funkcjonowania podatnika, to w konsekwencji nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych z powiększeniem kapitału zakładowego, a stanowiących koszty zawarcia umów notarialnych z tym związanych. Pogląd ten był oceniony przez większość przedstawicieli doktryny krytycznie.
Wydaje się, że pogląd przeciwny powyższemu przeważa w nowszym orzecznictwie. Tytułem przykładu można przywołać wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 listopada 2007 r., I SA/Gd 753/2007. W wyroku tym Sąd wskazał, że nie można podzielić stanowiska, iż skoro przychód otrzymany przez skarżącą na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p., to wydatków związanych z powiększeniem tego kapitału, co do zasady, nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Do kosztów uzyskania przychodów o charakterze pośrednim zaliczyć należy koszty związane z doradztwem prawnym i finansowym, przygotowaniem prospektu emisyjnego, koszty oferowania papierów wartościowych, kampanii medialnej oraz opłaty notarialne, sądowe i giełdowe. Podobne wnioski wynikają z treści wyroku NSA z dnia 22 lutego 2006 r., II FSK 191/2005.
Wydaje się, że drugi z opisywanych poglądów pozwala zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki związane z podwyższeniem kapitału spółki, a tym samym z upublicznieniem akcji oraz ich emisją. Ważnym argumentem przemawiającym za przyjęciem tego stanowiska jest nowa definicja kosztów uzyskania przychodów, która obowiązuje od 1 stycznia 2007 r. Zgodnie ze znowelizowanym przepisem art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. W wyniku nowelizacji przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. usunięto wątpliwość, że do kosztów uzyskania przychodów powinny być zaliczane również wydatki poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, a więc tylko pośrednio związane z przychodami. Do takich kosztów niewątpliwie należą te związane z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki, z emisją akcji itp.
Podsumowując, w świetle znowelizowanego przepisu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki, emisją akcji i ich upublicznieniem można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów. Radosław Pioterczak << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
