W celu skorzystania z rozliczania przez podatnika podatku dochodowego za pomocą dopuszczalnych form opodatkowania, jest on zobowiązany do dokonania określonych zgłoszeń i oświadczeń w odpowiednich, uregulowanych ustawami podatkowymi, terminach. Terminy te mają charakter terminów zawitych, tj. nie istnieje możliwość przywrócenia terminu w przypadku jego niedotrzymania przez podatnika.
Większość obowiązków zgłoszeniowych związanych z rozliczaniem dochodu przez podatnika za pomocą uregulowanych w ustawach podatkowych metod została określona na dzień 20 stycznia danego roku kalendarzowego.
Poniżej przedstawiam terminy wynikające z ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zmianami) - dalej: updof oraz z ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998 r., Nr 144, poz. 930 z późn. zmianami) - dalej urycz.
Do 20 stycznia 2009 r. podatnik jest zobowiązany złożyć do naczelnika urzędu skarbowego właściwego do dokonywania rozliczeń danego podatnika oświadczenie o wyborze:
-
Opodatkowania prowadzonej działalności gospodarczej w formie liniowej, tj. w wysokości 19% osiąganych przychodów podatkowych. W przypadku rozpoczęcia działalności gospodarczej przez podatnika, oświadczenie o wyborze liniowej formy opodatkowania dochodów należy złożyć do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu (art. 9a ust. 2 updof).
-
Opodatkowania jednego z małżonków w przypadku uzyskiwania przychodów przez obydwoje z małżonków (pod warunkiem, że pomiędzy małżonkami istnieje wspólność majątkowa) z najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych umów o podobnym charakterze, ze wspólnej własności, wspólnego posiadania lub wspólnego używania rzeczy. Oświadczenie składają obydwoje małżonkowie. W przypadku osiągnięcia przychodu w trakcie roku powyższe oświadczenie należy złożyć do 20. dnia następnego miesiąca po miesiącu, w którym przychód został uzyskany (art. 8 ust. 3 updof oraz art. 12 ust. 7 urycz).
-
Opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Rodzaje przychodów opodatkowane w formie zryczałtowanej zostały wymienione w urycz. Wybór tej formy opodatkowania dochodów jest również możliwy dla przychodów uzyskiwanych z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy oraz innych przychodów o podobnym charakterze. Podobnie jak w przypadku wyboru opodatkowania w formie liniowej, w przypadku gdy podatnik rozpoczyna prowadzenie działalności gospodarczej, to oświadczenie, o którym mowa powyżej składa się do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności gospodarczej, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu (art. 9 ust. 1 urycz).
-
Opodatkowania ryczałtu w terminach kwartalnych (opodatkowanie dochodów do 20. dnia miesiąca występującego po zakończeniu kwartału).
Wybór formy opodatkowania w złożonym oświadczeniu:
-
obowiązuje przez cały rok - w przypadku opodatkowania jednego z małżonków;
-
przechodzi na następne lata kalendarzowe w sytuacji braku zgłoszenia przez podatnika rezygnacji z wyboru danej formy opodatkowania - w przypadku wyboru opodatkowania w formie liniowej, zryczałtowanej lub opłacania podatku ryczałtowego w sposób kwartalny. W przypadku wyboru tych form opodatkowania nie jest więc konieczne ponawianie co roku oświadczeń o wyborze danej formy opodatkowania. Natomiast w przypadku gdy podatnik rezygnuje z danej formy opodatkowania, jest on zobowiązany zgłosić rezygnację do dnia 20. stycznia roku podatkowego (art. 9 ust 4 updof, art. 9 ust. 2 urycz, art. 21 ust. 1c urycz).
Inne przypadki utraty uprawnień do opodatkowania w określonej, wybranej przez podatnika formie to, poza wskazanymi powyżej:
-
w przypadku opodatkowania dochodów w formie liniowej - wybór opodatkowania dochodów w formie zryczałtowanej (art. 9 ust. 4 updof);
-
w przypadku opodatkowania dochodów przez jednego z małżonków (w tym w formie zryczałtowanej) - orzeczenie sądowe rozwodu lub separacji wraz z podziałem majątku, w wyniku którego przedmiot umowy, z której przychody są opodatkowane przez jednego z małżonków przypadł drugiemu małżonkowi (art. 8 ust. 5 updof, art. 12 ust. 8 urycz);
-
w przypadku opodatkowania dochodów osiąganych z działalności gospodarczej w sposób ryczałtowy - zgłoszenie likwidacji działalności gospodarczej (art. 9 ust. 1 urycz).
Joanna Patyk
Autorka jest ekspertem w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO, Oddział w Katowicach.
<< powrót
