BDO Podatki i Rachunkowość nr 1 (15) Styczeń 2009

A   A   A

Aktualizacja wartości środków trwałych

(Autor: Waldemar Gos, Źródło: Vademecum Głównego Księgowego )

Pytanie

 

Na koniec 2007 r. jednostka błędnie dokonała aktualizacji wartości środków trwałych (nieruchomości) zwiększając ich wartość do wartości rynkowej, księgując aktualizację na konto przychody przyszłych okresów (znacząca pozycja w bilansie).

Jak skorygować sprawozdanie finansowe za 2008 r. w przypadkach, gdy:

  1. nieruchomość w całości była wykorzystywana na potrzeby jednostki,
  2. jednostka przeznacza większość nieruchomości na wynajem (tj. 30% wykorzystywane na potrzeby własne, 70% wynajmuje innym firmom - inwestycje)? Jakich księgowań korygujących należy dokonać na koniec 2008 r.? Jak w takiej sytuacji trzeba przedstawić sprawozdanie finansowe za 2008 r., co umieścić w informacji dodatkowej?

 

Odpowiedź

 

Z treści pytania można wnioskować, że jednostka potraktowała nieruchomość jako inwestycję i wykorzystała art. 28 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.) - dalej u.o.r. - czyli dokonała aktualizacji jej wartości. Jednak zwiększenie wartości nieruchomości powinno być odniesione zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 4 u.o.r. na kapitał z aktualizacji wyceny (od 2009 r. na wynik finansowy jako pozostałe przychody lub koszty operacyjne).

 

Zasady interpretacji nieruchomości oraz wartości niematerialnych i prawnych na potrzeby klasyfikacji ich do inwestycji są następujące:

  1. składniki te mogą mieć postać gruntów, prawa wieczystego użytkowania gruntu, budowli, budynków, lokali,
  2. klasyfikując wymienione składniki do inwestycji należy zwracać uwagę na cel ich nabycia, którym jest uzyskanie korzyści w postaci wzrostu wartości lub innych pożytków (na przykład z tytułu najmu, dzierżawy),
  3. do inwestycji nie zalicza się:
  • gruntów, budynków będących przedmiotem działalności deweloperów; są to towary lub produkty,
  • budynków i budowli w toku budowy lub ulepszenia; są to środki trwałe w budowie,
  • budynków, których wynajmowanie stanowi podstawowy cel jednostki, na przykład hotele, motele, ośrodki wczasowe; są to środki trwałe.

 

Nieruchomościami o charakterze lokaty są w szczególności:

  • grunty utrzymywane w celu osiągnięcia w dłuższym okresie korzyści wynikających z ich sprzedaży wobec przyrostu ich wartości,
  • grunty utrzymywane bez określonego przeznaczenia, które z tej przyczyny uznaje się za inwestycję dokonaną w celu, o którym mowa w poprzednim podpunkcie,
  • budynki i budowle posiadane przez jednostkę lub przyjęte przez nią w leasing finansowy, oddane na podstawie jednej lub więcej umów w najem (leasing operacyjny) gdy wynajem nieruchomości nie wchodzi w zakres działalności statutowej jednostki,
  • nieużytkowane na własne potrzeby budynki i budowle, które jednostka utrzymuje w celu oddania w przyszłości w najem na podstawie jednej lub więcej umów.

 

Należy podkreślić, że jeżeli nieruchomość służy częściowo uzyskiwaniu przychodów z czynszów lub jest utrzymywana ze względu na wzrost jej wartości, a częściowo jest użytkowana na rzecz działalności statutowej jednostki, to następuje podział na dwa oddzielne obiekty - pod warunkiem, że można bez trudu dokonać takiego podziału, przykładowo wynająć każdy z obiektów lub sprzedać oddzielnie. Jeżeli nie można dokonać takiego podziału, to nieruchomość tę zalicza się do nieruchomości o charakterze lokaty tylko wtedy, gdy niewielka jej część jest użytkowana na potrzeby statutowe przedsiębiorstwa, przykładowo jeden lokal został przeznaczony na potrzeby administracji, a pozostała część lokali jest oddana w najem.

 

Pomocne przy kwalifikowaniu nieruchomości do odpowiedniej kategorii bilansowej mogą być wyjaśnienia zawarte w MSR nr 40 „Nieruchomości inwestycyjne". Zgodnie z tym standardem, nieruchomości traktowane jako inwestycje, w przeciwieństwie do nieruchomości zaliczanych do środków trwałych, powinny wypracowywać przychody wobec wzrostu ich wartości, zapłaty czynszów, dzierżawy, niezależnie od pozostałych aktywów będących w posiadaniu przedsiębiorstwa. W odróżnieniu od nich, nieruchomości zaliczone do środków trwałych dostarczają przychodów pośrednio, uczestnicząc w produkcji czy świadczeniu usług.

 

W myśl zaleceń MSR nr 40, nieruchomość inwestycyjna to nieruchomość (grunt, budynek lub część budynku bądź też oba elementy) którą właściciel lub korzystający w leasingu finansowym traktuje jako źródło przychodów z czynszu lub utrzymuje w posiadaniu z uwagi na przyrost jej wartości, ewentualnie obie te korzyści, przy czym nieruchomość ta nie jest:

  • wykorzystywana przy produkcji, dostawach towarów, świadczeniu usług lub czynnościach administracyjnych,
  • przeznaczona na sprzedaż w ramach zwykłej działalności jednostki.

 

Biorąc pod uwagę niniejsze pytanie, sprawozdanie finansowe należy skorygować następująco:

  1. Przeksięgować rozliczenia międzyokresowe przychodów na kapitał z aktualizacji wyceny.
  2. Jeżeli nieruchomość jest wykorzystywana na potrzeby jednostki, to należy zmniejszyć środki trwałe i kapitał o uprzednio dokonaną aktualizację.
  3. Jeżeli nieruchomość jest wykorzystywana na potrzeby operacyjne i lokacyjne, to należy podzielić ją na dwa oddzielne obiekty (zob. tekst wcześniej) i skorygować proporcjonalnie wartość środków trwałych oraz kapitału z aktualizacji wyceny o część służącą działalności operacyjnej.


dr hab. Waldemar Gos  
<< powrót

KONTAKT

Zadaj nam pytanie a nasz ekspert skontakuje się z Tobą w najbliższym czasie

NASZE BIURA

Sprawdź gdzie w Polsce znajdziesz nasze biura
ARCHIWUM

WYSZUKIWARKA

Wpisz poniżej szukane słowo lub frazę
wyszukiwarka zaawansowana
Biuletyn

Kategoria
Autor

Źródło

SUBSKRYPCJA

Chcesz otrzymywać najnowsze informacje o naszych szkoleniach? Zapisz się!

SZKOLENIA

NASI PARTNERZY