BDO Podatki i Rachunkowość nr 4 (30) Kwiecień 2010
A A A
Zwrot kosztów przez spółdzielnię mieszkaniową za wymianę stolarki okiennej członkowi spółdzielni(Autor: Grażyna Zaremba, Źródło: BDO)
Zakres funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowych reguluje ustawa z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (dalej: ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych) a ich podstawowym zadaniem jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków spółdzielni. Członkowie spółdzielni mieszkaniowych są zobowiązani do dokonywania wpłat na fundusz remontowy. Fundusz ten jest tworzony w celu zapewnienia środków na bieżące remonty oraz inwestycje budowlane. Przepisy ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych nie regulują zasad podziału i wykorzystania środków gromadzonych na wyodrębnionym funduszu remontowym. Zasady takie mogą zostać wprowadzone Statutem, regulaminem bądź uchwałami organów spółdzielni mieszkaniowej. Spółdzielnie mieszkaniowe dokonują wydatków ze środków zgromadzonych na koncie funduszu remontowego na dofinansowanie wymiany stolarki okiennej w lokalach pozostających pod ich zarządem, traktując je jako wydatki na bieżące remonty tych nieruchomości.
Należy jednak zauważyć, iż spółdzielcami są zarówno osoby posiadające spółdzielcze lokatorskie i własnościowe prawo do lokalu, jak i osoby posiadające prawo odrębnej własności lokalu. Spółdzielnie mieszkaniowe nie różnicują spółdzielców w ich obowiązku z tytułu wpłat na fundusz remontowy, jak i w odniesieniu do refundacji wymiany stolarki okiennej w zależności od tytułu prawnego do użytkowania lokalu będącego pod zarządem spółdzielni.
Jednak fiskus w odniesieniu do dokonanego przez spółdzielnie zwrotu z funduszu remontowego wydatków na wymianę stolarki okiennej nie traktuje spółdzielców tak samo. Spółdzielcy jako podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej: PIT) są różnicowani w zależności od tytułu prawnego do lokalu, który użytkują.
Minister Finansów (dalej: MF) w interpretacji ogólnej z 17 marca 2009 r., sygnatura DD3/033/33/KDJ/09/209, uznał, iż otrzymywane przez podatników od spółdzielni mieszkaniowych zwroty wydatków poniesionych na wymianę stolarki okiennej nie stanowią dla osób mających spółdzielcze lokatorskie i własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przychodu podlegającego opodatkowaniu.
Jednak interpretacja ta nie dotyczy tych podatników, którzy są członkami spółdzielni mieszkaniowej, ale posiadają odrębne prawo własności do posiadanego lokalu. Pomimo iż zarówno jedni, jak i drudzy ponoszą takie same opłaty na tworzony przez spółdzielnię mieszkaniową fundusz remontowy, z którego to dokonywane są zwroty wydatków poniesionych przez spółdzielcę na wymianę stolarki okiennej, to jednak fiskus uznaje, że tylko podatnicy, którzy nie są właścicielami lokali, a jedynie dysponują prawem do ich użytkowania, nie osiągają przysporzenia majątkowego z tytułu otrzymanego od spółdzielni zwrotu.
Fiskus różnicuje prawo podatników na podstawie tego, czy posiadają oni prawo własności do lokalu, czy ich prawo własności do lokalu jest ograniczone, powołując się na ustawę o spółdzielniach mieszkaniowych i ustawę z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (dalej: ustawa o własności lokali). Z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i ustawy o własności lokali wynika inny obowiązek ponoszenia wydatków z tytułu eksploatacji lokali zajmowanych przez podatników posiadających prawo własności do lokalu i nie posiadających takiego prawa.
Spółdzielcy nie będący właścicielami lokalu, a dysponujący jedynie spółdzielczymi (lokatorskimi i własnościowymi) prawami do lokalu są obowiązani na podstawie przepisów wynikających z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych jedynie uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na użytkowany przez nich lokal oraz eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni poprzez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu spółdzielni. Natomiast spółdzielcy, którzy posiadają prawo własności poza tymi obowiązkami wynikającymi z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, są zobowiązani na podstawie przepisów wynikających z ustawy o własności lokali do ponoszenia pełnych kosztów związanych z utrzymaniem lokalu w należytym stanie oraz ponoszenia części wydatków i ciężarów nie znajdujących pokrycia w pożytkach i innych przychodach ze wspólnej własności (w tym przypadku ze współwłasności ze spółdzielnią mieszkaniową).
Stanowisko takie przedstawił Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z 17 lutego 2010 r., sygnatura IPPB4/415-783/09-4/SP, wskazując, iż osoby posiadające odrębną własność lokali są zobowiązane do ponoszenia ciężaru eksploatacji i utrzymania własnych lokali, a także ciężaru eksploatacji i utrzymania nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni. Natomiast osoby posiadające spółdzielcze lokatorskie i własnościowe prawo do lokalu takiego obowiązku nie mają.
Z uwagi na to, że obowiązek utrzymania lokalu ciąży na jego właścicielu, fiskus uznaje, że otrzymany od spółdzielni zwrot z tytułu wymiany stolarki okiennej jest dla podatnika będącego jego właścicielem przysporzeniem majątkowym. Nie ma znaczenia fakt, że zwracane pieniądze pochodzą z funduszu remontowego, który powstaje dzięki wpłatom członków spółdzielni - również tych posiadających odrębną własność lokali.
Dlatego spółdzielca będący podatnikiem PIT, który otrzymał od spółdzielni mieszkaniowej dofinansowanie na wymianę stolarki okiennej w lokalu, którego jest właścicielem, będzie musiał zapłacić z tego tytułu podatek PIT.
Dofinansowanie do wymiany stolarki okiennej wypłacone lub pozostawione do dyspozycji spółdzielcy będącego właścicielem użytkowanego lokalu stanowi dla niego przysporzenie majątkowe, dlatego zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa PIT) należy je traktować jako przychód podatnika z innych źródeł.
Spółdzielnia mieszkaniowa nie staje się płatnikiem podatku PIT z tytułu wypłaty omawianego dofinansowania i nie ma obowiązku poboru zaliczek na ten podatek. Obowiązkiem spółdzielni mieszkaniowej jest natomiast sporządzenie informacji PIT-8C, w której wskaże wartość dofinansowania z tytułu wymiany stolarki okiennej. Wskazaną w informacji PIT-8 wartość spółdzielca ma obowiązek wykazać w swoim rozliczeniu rocznym PIT jako przychód podlegający opodatkowaniu. Niewystawienie, bądź nieprzekazanie spółdzielcy informacji PIT-8C nie zwalnia go jako podatnika PIT z rozliczenia tego dofinansowania w zeznaniu rocznym.
Wydana przez MF wspomniana interpretacja ogólna miała ostatecznie rozstrzygnąć problem: czy otrzymana przez spółdzielcę refundacja poniesionych przez niego wydatków na wymianę stolarki okiennej jest dla niego przychodem podatkowym czy nie. Jednak wydając tę interpretację MF nie rozwiązał problemu, ponieważ odniósł się w niej do jednej grupy podatników, tych nie będących właścicielami lokali, w których wymieniana była stolarka okienna stanowiąca podstawę refundacji. Dało to możliwość organom skarbowym do powrotu do stanowiska prezentowanego w tej sprawie przed wydaniem interpretacji przez MF w odniesieniu do refundacji wypłacanych przez spółdzielnie mieszkaniowe z tego tytułu, tj. do uznawania ich za przysporzenie majątkowe podatnika.
Należy zaznaczyć, iż przedstawione stanowisko organów skarbowych już było przedmiotem zaskarżenia. I tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 19 stycznia 2010 r., sygnatura akt I SA/Ke 528/09, stwierdził, iż w przypadku otrzymania przez osobę posiadającą odrębną własność lokalu zwrotu wydatków poniesionych uprzednio na wymianę stolarki okiennej nie wystąpi przysporzenie majątkowe, bowiem otrzymuje ona jedynie zwrot poniesionych wydatków. Traktując wartość otrzymanej przez podatnika refundacji jako przychód należałoby zdaniem Sądu wskazać, że dla jego uzyskania podatnik poniósł określone wydatki, które należałoby uznać za koszty uzyskania tego przychodu.
Jednak podatnik będący właścicielem lokalu, który uzyskał od spółdzielni mieszkaniowej zwrot wydatków poniesionych na wymianę stolarki okiennej powinien ją opodatkować, aby nie narazić się na konsekwencje podatkowe. Jednocześnie może on wystąpić z wnioskiem o zwrot nadpłaconego podatku PIT z tego tytułu powołując się np. na argumenty wskazane w przytoczonym wyroku WSA w Kielcach. Grażyna Zaremba Autorka jest ekspertem w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO, Oddział w Katowicach. << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
