BDO Podatki i Rachunkowość nr 3 (29) Marzec 2010
A A A
Obowiązki organizatorów konkursów jako płatników podatku dochodowego od osób fizycznych(Autor: Grażyna Zaremba, Źródło: BDO)
Firmy, w celu zintensyfikowania sprzedaży, bardzo często organizują różnego rodzaju konkursy, które mają zachęcić klientów do nabywania określonych towarów. Jeśli uczestnik konkursu otrzymuje z tego tytułu nagrodę, to powstaje obowiązek jej opodatkowania.
W ustawie z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: UPIT) w art. 30 ust. 1 pkt. 2 wskazano zasadę ogólną, że z tytułu wygranych w konkursach, grach i zakładach wzajemnych, nagrodach związanych ze sprzedażą premiową, pobierany jest podatek ryczałtowy w wysokości 10% wygranej lub nagrody.
Ustawodawca wskazał jednak przypadki, w których te wygrane lub nagrody są zwolnione z opodatkowania. Dotyczy to wygranych z tytułu:
jeżeli wypłacane są przez podmioty, które są uprawnione do ich organizowania i prowadzenia na podstawie przepisów o grach i zakładach wzajemnych (art. 21 ust. 1 pkt 6 i 6a UPIT).
Zwolnione zostały również (art. 21 ust. 1 pkt 68 UPIT) wygrane w konkursach i grach organizowanych i emitowanych przez środki masowego przekazu oraz konkursach z dziedziny nauki, kultury, sztuki, dziennikarstwa i sportu, a także nagrody związane ze sprzedażą premiową, jeżeli jednorazowa wartość tych wygranych nie przekracza kwoty 760,00 zł. Podkreślić należy fakt, iż zwolnienie z opodatkowania nie dotyczy nagród związanych ze sprzedażą premiową, jeśli otrzymuje je osoba fizyczna w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą.
Jak widać najkorzystniejszą podatkowo formą intensyfikacji sprzedaży jest organizowanie sprzedaży premiowej, której celem jest zachęcenie nabywców do dokonywania zakupów o określonej wartości, bądź systematycznego dokonywania zakupów.
Niestety, przepisy prawa podatkowego nie definiują, jaka akcja promocyjna może być uznana za sprzedaż premiową. Zgodnie jednak z pismem Ministra Finansów z 29 kwietnia 1998 r., sygnatura PO 2/HD6065/97/0912, należy przyjąć, że: „sprzedaż premiowa związana jest z nagrodą w określonej wysokości przyznawaną każdemu nabywcy towaru, który spełni wymagane warunki, a zatem nie jest wynikiem przypadku lub odgadywania zaistnienia określonych zdarzeń losowych. Cechami sprzedaży premiowej są w szczególności powiązanie przekazania nagrody z faktem zakupu przez osobę otrzymującą premię promocyjnego towaru lub usługi, lub zakupu za określoną kwotę, zebrania określonej ilości punktów itp.; oraz gwarancja otrzymania premii po spełnieniu ustalonych warunków".
Z przedstawionego pisma wynika, że aby uznać działania firmy za sprzedaż premiową muszą być spełnione określone warunki dotyczące uczestnika akcji promocyjnej oraz zasad przyznawania nagrody.
Uznanie - bądź nie - danej akcji promocyjnej za sprzedaż premiową ma bowiem wpływ na sposób opodatkowania nagrody otrzymywanej przez uczestnika konkursu.
Jeśli uczestnikami konkursu są osoby fizyczne, które nie są pracownikami organizatora ani też pracownikami zatrudnionymi w sklepach czy hurtowniach kontrahentów nabywających towary do dalszej odsprzedaży, które biorą udział w akcji promocyjnej, to otrzymywane przez nie nagrody mogą skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 68 UPIT. Wtedy organizator konkursu przekazujący nagrody nie będzie musiał pobrać zryczałtowanego podatku - pod warunkiem jednak, że jednostkowa wartość nagrody nie przekroczy wartości 760,00 zł. Gdyby wartość nagrody przekroczyła tę kwotę, to przedsiębiorca organizujący konkurs miałby obowiązek jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych pobrać podatek w wysokości 10% wartości nagrody i przekazać go do urzędu skarbowego, a co jest z tym związane - przygotować deklarację roczną o zryczałtowanym podatku dochodowym PIT-8AR. Natomiast po stronie uczestnika konkursu jako podatnika nie istnieje obowiązek uwzględnienia wartości nagrody w dochodzie uzyskanym w danym roku podatkowym i opodatkowania go na zasadach ogólnych.
Inna sytuacja będzie miała miejsce, gdy - jak to często bywa - akcja promocyjna skierowana jest do pracowników punktów sprzedaży towarów objętych akcją. W związku z przedstawionym stanowiskiem Ministra Finansów należy wskazać, iż nagroda przekazywana pracownikom zatrudnionym w sklepach, które dokonują sprzedaży towarów handlowych nie może być traktowana jako sprzedaż premiowa. W związku z tym opodatkowanie nagrody z tytułu jej przekazania uczestnikowi konkursu nie będzie mogło być opodatkowane zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 UPIT, ani skorzystać ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 68 UPIT.
Stanowisko takie prezentują również organy skarbowe podkreślając, iż aby można było uznać, że mamy do czynienia ze sprzedażą premiową, nagroda musi trafić do rzeczywistego nabywcy towaru, zaś akcja powinna być skierowana do nieograniczonego kręgu odbiorców (klientów przedsiębiorcy) i nie może być ograniczona co do zasady innymi przesłankami niż nabycie określonego towaru (ilości towarów) lub usługi.
Przykładowo w interpretacji Izby Skarbowej w Warszawie z 21 kwietnia 2008 r., sygnatura IPPB2/415-136/08-2/SP, wskazano: „Sprzedaż premiowa jest umową sprzedaży zawartą pomiędzy sprzedawcą a kupującym, połączoną z przyznaniem przez sprzedającego premii kupującemu. Premiowani są sprzedawcy produktów ubezpieczeniowych, a nie faktyczni nabywcy tych produktów. Zatem wręczona nagroda nie stanowi sprzedaży premiowej".
Także Pierwszy Wielkopolski Urząd Skarbowy w Poznaniu w interpretacji z 13 stycznia 2006 r., sygnatura ZD/406-59/PIT/05, stwierdził: „Konkurs skierowany jest do sprzedawców, tj. pracowników punktów sprzedaży okien, które są wykonane z profili oznaczonych marką spółki. (...) konkurs sprzedażowy zorganizowany przez wnioskującą nie spełnia warunków, którym powinna odpowiadać sprzedaż premiowa. W szczególności bowiem wskazać należy, że między wnioskującą a poszczególnymi pracownikami punktów sprzedaży okien nie dochodzi do zawarcia umowy sprzedaży. Pracownicy ci nie są więc nabywcami wyrobów produkowanych z profili oznaczonych marką podatnika. Powyższe wyklucza zatem powstanie pomiędzy wnioskującym a pracownikami punktów sprzedaży okien stosunku prawnego, określanego mianem sprzedaży premiowej".
Organy skarbowe zajmują stanowisko, że wartość nagród otrzymanych przez pracowników sklepów będzie stanowić dla nich przychód z tzw. innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 UPIT. Odnosząc się do art. 20 ust. 1 UPIT, gdzie wskazano, że do tego katalogu przychodów zalicza się między innymi nagrody nienależące do przychodów ze stosunku pracy, z wykonywania wolnego zawodu, z działalności gospodarczej czy kapitałów pieniężnych.
Stanowisko takie zostało zaprezentowane w interpretacji Izby Skarbowej w Warszawie z 21 kwietnia 2008 r., sygnatura IPPB2/415-136/08-2/SP, wskazującej iż „ ...wartość otrzymanych kuponów stanowić będzie u osoby fizycznej przychód, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem po zakończeniu roku podatkowego podmiot dokonujący przekazania omawianego świadczenia w myśl art. 42a ww. ustawy wystawia roczną informację PIT-8C, w której wykazuje wartość przekazanego kuponu".
Również Izba Skarbowa w Katowicach w interpretacji z 21 marca 2008 r., sygnatura akt IBPB2/415-15/08/MK, wskazała, iż „ sprzedaż premiowa jest umową między sprzedawcą a kupującym, połączoną z przyznaniem przez sprzedawcę premii kupującemu. Nagroda wręczona osobie niebędącej przedsiębiorcą i niedokonującej zakupu we własnym imieniu (np. pracownik dokonujący zakupu w imieniu i na rzecz swego pracodawcy) nie spełnia tego warunku".
Przyjmując, że wartość przekazywanej przez firmę nagrody uczestnikom konkursu jest dla nich przychodem z nieujawnionych źródeł, na przedsiębiorcy jako organizatorze konkursu ciąży obowiązek przygotowania informacji o przychodach z innych źródeł w danym roku podatkowym PIT-8C, w której musi wykazać wartość nagród przekazanych osobie fizycznej zatrudnionej w sklepie, który sprzedaje towary objęte akcją promocyjną. Informację tę ma obowiązek przekazać zarówno do urzędu skarbowego, jak i podatnikowi. Natomiast osoby biorące udział w konkursie, które otrzymały nagrody, będą musiały uwzględnić je w swoich rocznych zeznaniach podatkowych i opodatkować zgodnie z obowiązującymi przepisami wynikającymi z UPIT.
Jeszcze inna sytuacja wystąpi, gdy uczestnikami konkursu organizowanego przez firmę będą jej pracownicy, a konkurs związany jest z obowiązkami wykonywanymi przez pracowników w ramach umowy o pracę.
Organy skarbowe wielokrotnie wskazywały w interpretacjach, że akcja promocyjna organizowana przez przedsiębiorcę - jeśli nie jest skierowana do jego klientów, ale do jego dystrybutorów lub pracowników - nie może być uznana za sprzedaż premiową. Natomiast bezsprzecznie, jeżeli konkurs skierowany jest jedynie do pracowników przedsiębiorcy organizującego konkurs, to jest związana z wykonywaną przez niego pracą.
Stanowisko takie potwierdza Izba Skarbowa w Warszawie w interpretacji z 5 sierpnia 2008 r., sygnatura akt IPPB2/415-698/08-4/MG: „...bez znaczenia jest fakt, że udział w konkursie nie pozostaje w żadnym związku z zakresem obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Istotne jest, że otrzymane świadczenie pozostaje w ścisłym związku przyczynowo-skutkowym z łączącym ich z pracodawcą stosunkiem pracy. Gdyby nie ów stosunek pracy, pracownicy nie wzięliby udziału w konkursie i tym samym nie otrzymaliby przychodu z tytułu wygranej w konkursie".
Również w interpretacji Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 6 kwietnia 2006 r., sygnatura akt 1471/DPF/415/06/06/MJ/I, wskazano, iż „...w szczególności do przychodów tych (ze stosunku pracy) należy zaliczyć świadczenia o charakterze motywacyjnym, takie jak premie i nagrody".
Uznając, że wartość przekazywanej przez przedsiębiorcę jego pracownikowi nagrody z tytułu uczestniczenia w konkursie jest dla pracownika przychodem ze stosunku pracy, to wartość nagrody opodatkowana jest tak, jak inne elementy wypłacanego pracownikowi wynagrodzenia. Przedsiębiorca organizujący konkurs pełni funkcję płatnika i ma obowiązek pobrać i odprowadzić z tego tytułu podatek dochodowy od osób fizycznych wg skali podatkowej. Wartość nagrody jest wykazywana łącznie z innymi przychodami ze stosunku pracy w rocznej deklaracji o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-4R. Pracodawca po zakończeniu roku podatkowego ma obowiązek przekazać zarówno pracownikowi, jak i do urzędu skarbowego informację PIT-11o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy za rok podatkowy, a pracownik jako podatnik ma obowiązek dokonać rozliczenia z tego tytułu w rocznym zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w danym roku podatkowym.
Jeszcze inne zasady dotyczą nagród przekazywanych osobom fizycznym jako laureatom konkursu, ale związanych z prowadzoną przez nie działalnością gospodarczą. W art. 21 ust. 1 pkt 68 UPIT wskazano wprost, że nie mogą one być uznane za sprzedaż premiową.
Izba skarbowa w Katowicach w interpretacji z 6 marca 2009 r., sygnatura akt IBPBI/2/423-243/09/PC, wskazała, iż w sytuacji przekazywania nagród osobom prowadzącym działalność gospodarczą nie wystąpi obowiązek pobrania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. W takim przypadku wartość otrzymanej nagrody, zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 8 UPIT, będzie dla tego uczestnika konkursu przychodem z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i to na nim będzie ciążył obowiązek zapłacenia podatku z tego tytułu.
Jak widać, w sytuacji jednego konkursu, jednej wygranej mogą być różne obowiązki organizatora jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu przekazywanych nagród.
Aby uniknąć problemów w regulaminie konkursu należy określić, do kogo jest kierowany i na podstawie informacji o uczestnikach konkursu oraz ich związku z organizatorem należy ustalić, jakie obowiązki podatkowe ciążą zarówno na przedsiębiorcy, jako organizatorze, jak i na uczestniku konkursu. Grażyna Zaremba Autorka jest ekspertem w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO, Oddział w Katowicach. << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
