BDO Podatki i Rachunkowość nr 7 (21) Lipiec 2009
A A A
Całościowe odliczenie VAT od modernizacji budynku będącego współwłasnością podatnika(Autor: Elżbieta Rogala, Źródło: BDO)
Nie można utożsamiać zakresu odliczenia z zakresem prawa własności przysługującym do nabytego dobra wykorzystywanego do czynności opodatkowanych.
W wyroku z 28 maja 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 107/09, WSA w Kielcach zajmował się sprawą całościowego (100%) odliczenia VAT od modernizacji budynku będącego współwłasnością podatnika VAT (udział 50%).
Sąd stwierdził, że dopuszczalne jest odliczenie podatku naliczonego z tytułu nakładów także na cudzą własność. Tym samym niezasadne jest ograniczenie prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z tytułu nabycia towarów i usług dotyczących rozbudowy i modernizacji budynku, do wysokości procentowego udziału we własności tego budynku. Jedynym bowiem ograniczeniem prawa odliczenia jest pozostawanie nabywanych towarów i usług poza zakresem ich wykorzystywania do wykonywania czynności opodatkowanych. Jeśli zatem poniesione przez podatnika VAT w 100% wydatki, co potwierdzają stosowne faktury, związane z rozbudową i modernizacją całego budynku, są związane z jego działalnością opodatkowaną, to wielkości odliczenia nie należy wiązać sztywno z jego udziałem we współwłasności (w tym wypadku 50%). Nie można bowiem utożsamiać zakresu odliczenia z tytułu tegoż nabycia z zakresem prawa własności przysługującym do nabytego dobra wykorzystywanego do czynności opodatkowanych. Stan faktyczny sprawy
Podatniczka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług gastronomicznych - restauracja i bar. Jest czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Zgodnie z aktem notarialnym nabyła zabudowaną nieruchomość wraz z mężem i synami. Jej udział w tej nieruchomości to 50%. W związku z zakupem środków trwałych oraz innych wydatków związanych z modernizacją budynku, mającą na celu przystosowanie go do rodzaju prowadzonej przez podatniczkę działalności, została przeprowadzona kontrola w zakresie prawidłowości dokonywania rozliczeń w podatku od towarów i usług. W budynku, w którym prowadzona jest działalność firmy, na parterze znajduje się restauracja, natomiast na pierwszym piętrze - bar i pomieszczenia biurowe należące do podatniczki oraz kręgielnia i klub bilardowy należące do jej syna.
W wyniku kontroli podatkowej ustalono, że podatniczka dokonywała zakupu środków trwałych oraz wydatków związanych z prowadzoną inwestycją. Wydatki związane z modernizacją budynku, tj. wymiana okien, podłóg, drzwi, schodów, tynkowanie budynku, pokrycie dachu ponoszone były wyłącznie przez podatniczkę. Natomiast syn prowadzący w ww. budynku kręgielnię oraz klub bilardowy nie uczestniczył w kosztach związanych z ogólnym remontem budynku. Ponosił jedynie wydatki związane wyłącznie z przystosowaniem części budynku do prowadzonej przez niego działalności, tj.: fototapeta do kręgielni, wykonanie instalacji elektrycznej w kręgielni oraz klubie bilardowym, przygotowanie ścian w kręgielni, wykonanie prac remontowo-adaptacyjnych w pomieszczeniu kręgielni. Postępowanie podatkowe
Organ podatkowy uznał zatem, iż z uwagi na fakt, że prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dotyczących wydatków inwestycyjnych związanych z remontem i modernizacją budynku przysługiwało podatniczce w części, w jakiej jest właścicielką tego budynku, tj. w 50%, to dokonując w całości odliczenia podatku VAT określonego w fakturach VAT dotyczących remontu budynku, naruszyła treść przepisu art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Organ pierwszej instancji dokonał zestawienia faktur VAT na zakup środków trwałych oraz wydatków związanych z prowadzoną inwestycją, z tytułu których przysługiwało podatniczce odliczenie VAT w 100% oraz zestawienia faktur VAT dotyczących wydatków inwestycyjnych związanych z remontem budynku, z tytułu których przysługiwało jej odliczenie podatku naliczonego w 50%, tj. w części, w jakiej jest właścicielką budynku.
Z uwagi na to, że w trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego oraz podatkowego kontrolowana podatniczka nie wyjaśniła, które z faktur VAT kwestionowanych przez organ podatkowy mogłyby być zaliczone w całości do baru lub restauracji, dlatego przyjęto, że ze wszystkich tych faktur przysługuje jej odliczenie VAT w wysokości 50%.
Rozpatrując odwołania strony Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na treść art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. 1 ustawy o VAT wskazał, iż z literalnego brzmienia tych przepisów wynika, że prawo do odliczenia jest ściśle związane z faktem nabycia towaru lub usługi. Przy czym przez „nabycie usługi" należy rozumieć uzyskanie świadczenia (przysporzenia) przez podatnika z wyłączeniem innych osób. W przedstawionym stanie faktycznym podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku naliczonego mogącego być przyporządkowanym do składnika majątkowego w takim zakresie, w jakim kwota odliczenia nie przekracza udziału podatnika we współwłasności składnika majątkowego.
W przypadku współwłasności budynku proporcja będąca podstawą odliczeń podatku od nakładów na budowę czy nabycie budynku, odpowiada udziałowi powierzchni wykorzystywanej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT w łącznej jego powierzchni, ale nie może przekroczyć udziału podatnika prowadzącego taką działalność we współwłasności tego budynku. Podobny pogląd, jak wskazał organ, wyraził Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie C-25/03.
Na podstawie powyższego organ drugiej instancji potwierdził stanowisko organu pierwszej instancji, iż podatniczka dokonując odliczenia w całości podatku naliczonego VAT określonego w fakturach VAT dotyczących remontu budynku, naruszyła treść przepisu art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dotyczących wydatków inwestycyjnych związanych z remontem i modernizacją budynku przysługiwało bowiem podatniczce w części, w jakiej jest właścicielką tego budynku, tj. w 50%. Odnośnie modernizacji budynku, organ odwoławczy wyjaśnił, iż celem organu podatkowego było wyodrębnienie prac związanych z rozbudową i modernizacją budynku jako obiektu budowlanego, którego właścicielami są cztery osoby. Z ich tytułu przysługiwało podatniczce odliczenie VAT tylko w 50%. Należało także dokonać wyodrębnienia prac związanych z przystosowaniem budynku do prowadzenia baru i restauracji przez podatniczkę. W tym przypadku przysługiwało podatniczce odliczenie VAT w 100%.
W ocenie organu nie ma znaczenia fakt, że w trakcie prowadzonej inwestycji powierzchnia budynku zwiększyła się o 60%, i że nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku na lokal gastronomiczny, skoro nie zmienił się z tego powodu udział podatniczki we współwłasności nieruchomości. Organ drugiej instancji wskazał nadto, że podatniczka nie określiła wykorzystywanej przez siebie powierzchni, ani też jaką powierzchnię zajmują jej synowie. Organ podatkowy nie był zatem w stanie określić, jaką powierzchnię użytkują poszczególni właściciele budynku, ponieważ pomieszczenia nie miały ścianek działowych i tworzyły jedno pomieszczenie użytkowe dla klientów podatniczki oraz jej synów. Ustaleń w tym zakresie dokonano tylko na podstawie ogólnych informacji, jakie podała podatniczka oraz tego, co udało się stwierdzić organowi w trakcie kontroli.
Zdaniem organu, działalność gospodarcza podatniczki nie jest prowadzona na terenie całego budynku, gdyż synowie podatniczki oraz ich klienci również korzystają z ciągów komunikacyjnych czy pomieszczeń sanitarnych znajdujących się w budynku. Ponadto po zakończonej inwestycji podatniczka dokonała wyceny budynku i dokonuje amortyzacji od połowy jego wartości, na co wskazuje ewidencja środków trwałych. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie postępowania kontrolnego i podatkowego organ podatkowy nie kwestionował żadnych wydatków związanych z wyposażeniem restauracji czy baru, bądź przystosowaniem tej części lokalu do prowadzonej działalności i w tym przypadku przyjęto podatek naliczony do odliczenia w całości, czyli w 100%. Organ podatkowy zakwestionował jedynie wydatki związane z rozbudową i modernizacją budynku, czyli takie, które miały wpływ na wartość budynku jako obiektu budowlanego w całości. Nie kwestionowano wydatków dotyczących wykończenia, zagospodarowania poszczególnych części budynku - baru, restauracji czy kręgielni. Ponadto nie dokonano takiego ustalenia w sprawie, że podatniczka prowadzi działalność gospodarczą na połowie powierzchni budynku, tylko że jest właścicielką budynku w części (wspólnie z mężem).
Następnie Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, który został zebrany podczas postępowania kontrolnego i podatkowego w zupełności wystarczył do rozstrzygnięcia sprawy. Decyzja Starosty w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbudowę i przebudowę budynku nie mogła wpłynąć na inne rozstrzygnięcie sprawy, gdyż dotyczy pozwolenia na rozbudowę obiektu i nie zmienia faktu, że podatniczka jest współwłaścicielką budynku wspólnie z mężem tylko w części.
Organ drugiej instancji podniósł nadto, iż w wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowości polegające na odliczeniu podatku naliczonego określonego w fakturze VAT wystawionej przez Gminę na zakup gruntu, na którym znajduje się przedmiotowy budynek. W deklaracji VAT-7 podatniczka dokonała odliczenia podatku naliczonego określonego w ww. fakturze w całości, zamiast w 50%. Zatem w opinii organu podatniczka była świadoma nieprawidłowego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony określony w fakturze na zakupu gruntu, którego jest tylko w części właścicielką. Wiedziała więc również o nieprawidłowym odliczeniu podatku naliczonego z faktur dotyczących wydatków związanych z rozbudową i modernizacją budynku.
Organ odwoławczy stwierdził nadto, że z uwagi na fakt, iż tylko podatniczka była w stanie wyodrębnić z faktur VAT materiały, które zostały wykorzystane do baru i restauracji, kontrolujący nie mieli możliwości stwierdzenia, gdzie dany materiał został wykorzystany: w barze, restauracji czy też w pozostałej części budynku. To strona winna wykazać dbałość o przedstawienie stosownych środków dowodowych. Skarga do WSA
Na powyższe decyzje podatniczka złożyła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o ich uchylenie jako naruszające prawo. Decyzjom tym zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych, jak też błędną interpretację art. 86 §1 ust. 1 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że od poniesionych wydatków inwestycyjnych na przebudowę i rozbudowę budynku byłego przedszkola ze zmianą sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny przysługuje jej prawo do odliczenia VAT tylko w wysokości 50%. W uzasadnieniu skarg podatniczka podniosła, że z uregulowania art. 86 ust. ustawy o VAT wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje podatnikom w związku z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych. Regulacja ta wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub nie podlegających temu podatkowi. Z kolei w przypadku, gdy nabyty towar lub usługa powiązane są równocześnie ze sprzedażą podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT i nie podlegającą opodatkowaniu (w tym zwolnioną z podatku) odliczenia dokonać można proporcjonalnie.
Organ podatkowy błędnie, zdaniem skarżącej, przyjął, że prowadzona inwestycja była modernizacją polegającą wyłącznie na: wymianie okien, podłóg, drzwi, schodów, tynkowaniu budynku, pokryciu dachu. Takie ustalenie jest niezgodne ze stanem faktycznym, gdyż inwestycja polegała na budowie obejmującej: przebudowę i rozbudowę budynku byłego przedszkola ze zmianą sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny zgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. Organ podatkowy nie uwzględnił tego, że przed rozbudową powierzchnia zabudowy wynosiła 342 m2 na jednej kondygnacji, a po rozbudowie 567 m2 na jednej kondygnacji. Wielkość budynku zwiększyła się zatem o 60% w całości. W części dobudowanej prowadzona jest działalność gastronomiczna. Wydatki te więc w całości zostały poniesione do wykonywania czynności opodatkowanych.
Strona wyjaśniła, że działalność gastronomiczna prowadzona jest na terenie całego obiektu. W protokole sporządzonym przez pracowników Urzędu Skarbowego nieprecyzyjnie, w opinii podatniczki, określono teren prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej, podczas gdy, jak podniosła, cały budynek wraz z ciągami komunikacyjnymi, kręgielnią i bilardem wykorzystywane są przez nią do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Na parterze znajduje się restauracja, na pierwszym piętrze bar i wszystkie wykorzystywane przeze nią pomieszczenia biurowe. Usługi gastronomiczne prowadzone są na terenie całego lokalu, nie ma żadnych ścianek działowych ani innych naturalnych granic. Zarówno posiłki, jak i napoje podawane są i spożywane zarówno na terenie klubu bilardowego, który znajduje się wewnątrz restauracji, jak również w kręgielni.
W związku z powyższym skarżąca stwierdziła, że skoro zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w takim zakresie, w jakim towary i usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych, to nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu podatkowego, że przysługuje jej odliczenie VAT tylko w 50%. Tym bardziej, że jej zdaniem organ jest niekonsekwentny, gdyż z jednej strony zauważa, iż podatniczka prowadzi działalność na terenie całego obiektu, a z drugiej strony, powołując się na art. 86 ust 1 ustawy o VAT, organ stwierdza, że odliczenie przysługuje w takiej części, w jakiej jest właścicielem budynku. Organ nie odwołuje się jednocześnie do żadnego z przepisów ustawy o VAT. Wynikałoby stąd, w przekonaniu skarżącej, że działalność prowadzi ona tylko na połowie powierzchni budynku, co jest oczywiście sprzeczne z ustaleniami faktycznymi organu podatkowego i jej wyjaśnieniami. Takie stanowisko organu, jej zdaniem, narusza art. 122 w związku z art. 187 §1 Ordynacji podatkowej.
Strona zarzuciła nadto, że w trakcie toczącego się postępowania organ pierwszej instancji nie uwzględnił żadnych wyjaśnień strony, nie dopuścił jako dowodu decyzji Starosty w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego przebudowę i rozbudowę budynku byłego przedszkola ze zmianą sposobu użytkowania na lokal gastronomiczny. W decyzji organ podatkowy nie wyjaśnił powodów nieprzyjęcia wyjaśnień strony, jak też odrzucenia ww. dowodu w postępowaniu. W związku z powyższym, zdaniem skarżącej naruszono art. 210 §1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w zakresie uzasadnienia faktycznego, które jest niezbędnym składnikiem decyzji podatkowej, a którego brak uniemożliwia stronie zajęcie merytorycznego i rzeczowego stanowiska w odwołaniu, czym bezpośrednio organ narusza też art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej. Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana w sensie podmiotowym dla podatniczki, i to ona w całości ponosiła koszty niezbędne do przyszłego prowadzenia działalności gospodarczej.
Niedopuszczalne jest również, zdaniem skarżącej, to, że organ podatkowy w całości przeniósł ciężar dowodu na stronę w zakresie wyjaśnienia, które z faktur VAT kwestionowanych mogłyby być zaliczone w całości do baru lub restauracji. Skoro, jak wskazała podatniczka, w pełnym zakresie nabyte usługi i towary są wykorzystywane przeze nią do wykonywania czynności opodatkowanych, to nie mogła wyjaśnić, które w całości, a które w części, gdyż byłoby to nielogiczne i sprzeczne ze stanem faktycznym.
Jednocześnie wypełnienie obowiązku z art. 122 Ordynacji podatkowej polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne. Organ podatkowy nie może tego obowiązku przerzucić na stronę, powinien on dążyć do wyjaśnienia całego stanu faktycznego sprawy, niezależnie od jej postawy. Niedopuszczalne jest takie rozumienie tej zasady, które zakłada bierną postawę organu podatkowego, ograniczającą się do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania. W decyzjach podatkowych, w ocenie strony, organ skoncentrował się bardziej na definicjach i instytucjach prawa cywilnego niż na przestrzeganiu przepisów Ordynacji podatkowej i prawidłowej interpretacji podatkowego prawa materialnego.
Skarżąca podkreśliła, że cytowany przez Dyrektora Izby Skarbowej wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 kwietnia 2005 r. w sprawie C-25/03 dotyczył zupełnie innego stanu faktycznego. Niemniej jednak, w jej przekonaniu, konkluzja wyroku jest korzystna dla niej i przemawia za tym, że ma rację w przedmiotowym sporze. Z punktu widzenia polskich podatników w tym wyroku szczególnie ważna jest teza, że dla odliczenia nie ma znaczenia ani to, że dobro zostało nabyte na współwłasność z małżonkiem (lub inną osobą) ani że faktury wystawiono na obydwu współwłaścicieli bez wyraźnego wskazania kwot VAT przypadających na każdego z nich. Kwota odliczonego VAT nie może przekroczyć tej, jaką faktycznie zapłacono przy nabyciu dóbr wykorzystywanych na potrzeby przedsiębiorstwa. Organ pierwszej instancji, nie uwzględniając dowodu w postaci pozwolenia na rozbudowę, nie mógł w żaden sposób odnieść się do prawidłowości rozliczeń modernizacyjnych w stosunku do podatniczki.
W konkluzji strona podniosła, że wydane decyzje są sprzeczne nie tylko z obowiązującym prawem, istniejącym stanem faktycznym, lecz również z zasadami logiki. W odpowiedzi na powyższe skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach. Ocena prawna WSA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach dokonując oceny zaskarżonych decyzji stwierdził, że zostały one wydane z naruszeniem prawa. Na wstępie Sąd podkreślił, iż dopuszczalne jest odliczenie podatku naliczonego z tytułu nakładów na cudzą własność. Tym samym niezasadne jest ograniczenie przez organy podatkowe prawa podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z tytułu nabycia towarów i usług w ramach prac związanych z rozbudową i modernizacją budynku, do wysokości procentowego udziału we własności tego budynku. Jedynym bowiem ograniczeniem dla prawa odliczenia, co wynika z zasady neutralności VAT, jest pozostawanie nabywanych towarów i usług poza zakresem ich wykorzystywania do wykonywania czynności opodatkowanych.
Stosownie do treści art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z przepisu tego wynika, że dla możliwości dokonania odliczenia wystarczające jest to, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru (usługi) przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej podatnika. Co istotne przy tym, odliczenia można dokonać, gdy towary lub usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych w sposób bezpośredni, a tym samym bezsporny (zob. szerzej J. Zubrzycki, Leksykon VAT, Tom 1, Wrocław 2007, s. 938 i nast. oraz cytowane tam orzecznictwo).
Ustalając taki obszar nabycia towarów i usług wykorzystywanych do czynności opodatkowanych (w aspekcie prawa do odliczenia podatku) należy zadać z kolei pytanie, czy można utożsamiać zakres odliczenia z tytułu tegoż nabycia z zakresem prawa własności przysługującym do nabytego dobra wykorzystywanego do czynności opodatkowanych. W ocenie Sądu takiego ograniczenia nie można wyprowadzić z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Podstawową przesłanką pozytywną dla odliczenia i wynikającą właśnie z tego przepisu jest, w ocenie Sądu, bezpośredni i funkcjonalny związek nabytych towarów i usług z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi i ich wykorzystanie w ramach działalności opodatkowanej.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wszystkie wydatki, co potwierdzają stosowne faktury, zostały poniesione przez podatniczkę. Prawidłowość formalna i materialna tych faktur jest niekwestionowana. W związku z tym, dla prawidłowości zastosowania powyżej przywołanej normy prawa materialnego organ powinien swe czynności, w tym dowodowe, nakierować na ustalenie czy nabywane towary i usługi pozostawały w związku z wykonywanymi w ramach prowadzonej przez podatniczkę działalności (usługi gastronomiczne) czynnościami opodatkowanymi.
Działania organu w kwestii podziału wydatków z pełnym odliczeniem bądź częściowym ograniczyły się do podziału faktur potwierdzających nabycie poszczególnych towarów bądź usług. W ocenie Sądu kryterium tego podziału w świetle tego co wyżej powiedziano było niewłaściwe. Przy czym kwalifikując wydatki związane z rozbudową i modernizacją budynku jako obiektu budowlanego organy z jednej strony przyjęły, że przedmiotowe wydatki spełniają warunek z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, a z drugiej jednocześnie powiązały sztywno wielkość odliczenia z udziałem we współwłasności. Przyjęcie takiego kryterium ograniczenia prawa do odliczenia czyni postępowanie dowodowe, w szczególności jego wynik, ułomnym i nie pozwalającym Sądowi na ocenę trafności rozstrzygnięcia w aspekcie przepisu art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
W ocenie Sądu również sam sposób prowadzenia przez organ postępowania dowodowego nie zasługuje na akceptację. Inicjatywa dowodowa organu w niniejszej sprawie tak naprawdę ogranicza się do oceny samych dokumentów bez omówienia nawet kryteriów dokonywanej analizy. Ponadto organ nie wykorzystując innych środków dowodowych przedwcześnie i tym samym w sposób nieuprawniony przerzucił ciężar dowodzenia na stronę. Trafnie zarzuca więc strona skarżąca, że nie jest rolą organów podatkowych wkraczanie w stosunki własnościowe. Należy przypomnieć, że dopóki faktury obrazują rzeczywiste zdarzenie gospodarcze pozostające w zakresie wykonywanych czynności opodatkowanych, dopóty nie ma podstaw do ograniczenia podatnika w prawie do odliczenia podatku naliczonego. Podkreślił to np. NSA w wyroku z 16 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 318/05, (LEX 187647), na potwierdzenie tezy, że „zapłata całej faktury przez jednego ze współwłaścicieli nie wyklucza możliwości odliczenia przez niego całego podatku zawartego w tej fakturze".
Na poparcie swego stanowiska organ przywołał wyrok ETS z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. C-25/03. W ocenie Sądu orzeczenia tego nie można wprost odnosić do stanu faktycznego w niniejszej sprawie. ETS w powołanym wyroku odnosi się bowiem do podatku naliczonego z konkretnej jednostkowej opodatkowanej czynności nabycia budynku na współwłasność, w którego wyodrębnionej części jeden ze współwłaścicieli w sposób wyłączny prowadzi działalność gospodarczą. Trybunał w przywołanej sprawie wskazał na dwa elementy determinujące możliwość odliczenia naliczonego podatku VAT, tj. wydatek musi być poniesiony dla wykonywania czynności opodatkowanych oraz kwota odliczenia nie może być wyższa od podatku VAT, który został faktycznie poniesiony przy zapłacie ceny na nabycie udziału we współwłasności. Zatem w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez ETS uznał on, że wysokość uiszczonej ceny z tytułu nabycia udziału w budynku determinuje wysokość odliczenia w VAT. ETS, wbrew wnioskom organu w niniejszej sprawie, nie łączy kwestii odliczenia podatku naliczonego z wielkością udziału posiadanego przez prowadzącego działalność we współwłasności, ale z wysokością poniesionego wydatku na jego nabycie. Mówiąc wprost, skoro podatnik poniósł faktycznie wydatki na część budynku (i w tej części stał się współwłaścicielem tego budynku) to jedynie VAT zawarty w tym wydatku podlega odliczeniu. Elżbieta Rogala Autorka jest niezależnym ekspertem podatku VAT; w latach 1994-2005 główny specjalista w Departamencie Podatku od Towarów i Usług Ministerstwa Finansów; wykładowca problematyki VAT w różnych działach gospodarki; autorka wielu publikacji prasowych i książkowych w wydawnictwach podatkowych: GOFIN, INFOR, DIFIN, TRENDY, C.H.BECK, ABC i innych. Ostatnio wydane pozycje przez Wyd. DIFIN, to: "Mały słownik VAT", "VAT w spółdzielniach mieszkaniowych 2008". Współpracownik BDO. << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
