BDO Podatki i Rachunkowość nr 5 (19) Maj 2009
A A A
Faktury zaliczkowe wystawiane przez unijnego dostawcę przed otrzymaniem zaliczki a rozliczenie WNT(Autor: Tomasz Krywan, Źródło: Przegląd Podatkowy)
Podatnik zamówił maszynę u niemieckiego dostawcy. W dniu 15 grudnia 2008 r. otrzymał fakturę (nie fakturę pro forma) na 50% wartości maszyny z datą wystawienia 10 grudnia 2008 r. Zapłata tej faktury nastąpiła 5 stycznia 2009 r. Maszyna została dostarczona 20 stycznia 2009 r. Razem z maszyną przysłano fakturę końcową z datą wystawienia 16 stycznia 2009 r. Kiedy powstał obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów?
Zasady powstawania obowiązku podatkowego przy wewnątrzwspólnotowych nabyciach towarów regulują przepisy art. 20 ust. 5-9 ustawy o podatku od towarów i usług. Z przepisów tych wynika między innymi, że w razie wystawienia przez unijnego kontrahenta faktury potwierdzającej otrzymanie przez niego całości lub części należności (czyli odpowiednika polskiej faktury zaliczkowej) przed dokonaniem dostawy towarów będących przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia takiej faktury (zob. art. 20 ust. 7 ustawy o VAT). Interpretacja tego przepisu nie budzi wątpliwości w sytuacjach, gdy faktury zaliczkowe wystawiane są przez unijnych dostawców po otrzymaniu przez nich całości lub części należności przed dokonaniem dostawy towarów (całości lub części zaliczki).
Problem pojawia się w sytuacjach, gdy faktury zaliczkowe wystawiane są przez unijnych dostawców przed otrzymaniem zaliczki. Możliwe są dwa stanowiska. Po pierwsze - można uznać, że art. 20 ust. 7 ustawy o VAT ma w takich przypadkach odpowiednie zastosowanie (tj. że również wówczas wystawienie faktury zaliczkowej skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów). Po drugie - można uznać, że skoro art. 20 ust. 7 ustawy o VAT stanowi o fakturach potwierdzających otrzymanie zaliczki, nie ma on zastosowania do faktur zaliczkowych wystawionych przed wpłatą zaliczki przez polskiego nabywcę (gdyż nie potwierdzają one zaliczek).
Przyjęcie zarówno pierwszego, jak i drugiego stanowiska rodzi pewne wątpliwości. W przypadku pierwszego z nich pojawia się problem zaliczek, które nie zostaną uregulowane (np. faktur wystawionych błędnie lub faktur wystawianych w przypadkach, gdy strony zrezygnowały z transakcji przed faktycznym uregulowaniem zaliczki). W takich przypadkach należałoby uznać, że obowiązek podatkowy w rzeczywistości nie powstał, a zatem podatnicy nie powinni rozliczać takich faktur zaliczkowych (jeśli rozliczenia tego dokonają, konieczna będzie korekta deklaracji, w której rozliczenie zostało dokonane). Z kolei przyjęcie drugiego stanowiska powoduje, że nie jest jasne, kiedy w takim razie powstanie obowiązek podatkowy związany z zapłatą zaliczki, gdyż z przepisów nie wynika, aby w takim przypadku obowiązek podatkowy powstawał z chwilą faktycznej zapłaty zaliczki (pozostaje przyjąć, że obowiązek podatkowy powstaje wówczas zgodnie z art. 20 ust. 5 lub ust. 6 ustawy o VAT).
Osobiście jestem zwolennikiem pierwszego z zaprezentowanych stanowisk (również niektóre organy podatkowe prezentują takie stanowisko - zob. na przykład postanowienie Naczelnika Opolskiego Urzędu Skarbowego z dnia 14 października 2005 r., PP/443-98-2-GK/05). Wśród organów podatkowych przeważa jednak drugie stanowisko. Można tu przywołać postanowienie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z dnia 28 listopada 2006 r., PP II 443/1/431/71253/06, w którym czytamy, że „w sytuacji gdy mamy do czynienia z brakiem zapłaty zaliczki przed dokonaniem dostawy towaru, który jest przedmiotem wewnątrzwspólnotowego nabycia, a dostawca wystawia fakturę, która nie dokumentuje żadnego zdarzenia gospodarczego podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT, faktura ta nie spowoduje u nabywcy powstania obowiązku podatkowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia". Innym przykładem jest postanowienie Naczelnika II Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 14 czerwca 2006 r., 1472/RPP1/443-339/06/MJ.
Odpowiedź na pytanie zależy zatem od przyjęcia jednego z zaprezentowanych stanowisk. Przyjęcie pierwszego z nich prowadzi do wniosku, że obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowej maszyny powstał częściowo 10 grudnia 2008 r. (w tej części wewnątrzwspólnotowe nabycie maszyny należało zatem rozliczyć w ramach deklaracji VAT-7 za grudzień 2008 r.), częściowo zaś - 16 stycznia 2009 r. (w tej części wewnątrzwspólnotowe nabycie maszyny należało więc rozliczyć w ramach deklaracji VAT-7 za styczeń 2009 r.). Natomiast przyjęcie drugiego z zaprezentowanych stanowisk prowadzi do wniosku, że obowiązek podatkowy z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia przedmiotowej maszyny powstał w całości 16 stycznia 2009 r. (a zatem wewnątrzwspólnotowe nabycie maszyny należało w całości rozliczyć w ramach deklaracji VAT-7 za styczeń 2009 r.).
Podstawa prawna: art. 20 ust. 5-9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Tomasz Krywan Autor jest doradcą podatkowym. << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
