BDO Podatki i Rachunkowość nr 3 (17) Marzec 2009
A A A
Ulga abolicyjna dla podatników rozliczających dochody uzyskane za granicą(Autor: Grażyna Zaremba, Źródło: BDO)
Podatnik, który nie przeniósł swojego miejsca zamieszkania (tzw. rezydencji podatkowej) za granicę i deklaruje nadal stałe miejsce zamieszkania w Polsce lub przebywa w Polsce ponad 183 dni w roku, musi rozliczyć w Rzeczpospolitej wszystkie dochody osiągane w danym roku podatkowym. Jeśli podatnik w roku podatkowym osiąga dochody za granicą lub w Polsce i za granicą w ciągu tego samego roku podatkowego, musi dokonać rozliczenia podatkowego w obu tych państwach.
W rozliczeniu podatkowym za 2008 rok po raz pierwszy podatnicy mogą skorzystać z tzw. ulgi abolicyjnej.
Ulga abolicyjna polega na odliczeniu od podatku kwoty równej podatkowi „dopłacanemu" w Polsce od dochodów osiąganych za granicą i podlegających w Polsce rozliczeniu. Istotą tej ulgi jest wyrównanie wysokości podatku płaconego przy rozliczaniu dochodów zagranicznych metodą odliczenia proporcjonalnego z obciążeniami podatkowymi, które trzeba byłoby ponieść, gdyby dochody te zostały rozliczone metodą wyłączenia z progresją. Celem tej ulgi jest ujednolicenie podatkowych obciążeń podatników osiągających dochody za granicą - niezależnie od metody unikania podwójnego opodatkowania przewidzianej w umowie z krajem, w którym dochody te zostały przez podatnika osiągnięte.
Ulga abolicyjna przysługuje podatnikom opodatkowanym wg skali podatkowej albo podatkiem liniowym 19% lub ryczałtem ewidencjonowanym. Ulga nie przysługuje podatnikom opodatkowanym kartą podatkową.
Prawo do tej ulgi abolicyjnej przysługuje podatnikom, którzy osiągnęli dochody wymienione w art. 27g ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej PIT). Są to dochody osiągane ze źródła przychodów w postaci „pracy". Jednak zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dla podatników uzyskujących niektóre przychody poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (zwanej ustawą abolicyjną) przychodami z pracy są dochody (przychody): osiągane poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ze źródeł, o których mowa w ustawie o PIT w art. 12 ust. 1 (stosunek pracy i stosunki pokrewne), art. 13 (działalność wykonywana osobiście) i 14 (działalność gospodarcza) oraz z praw majątkowych w zakresie praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, z wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, oświatowej i publicystycznej, z wyjątkiem dochodów (przychodów) uzyskanych z tytułu korzystania z tych praw lub rozporządzania nimi.
Możliwość skorzystania z ulgi nie została uzależniona od tego, czy ww. dochody z pracy osiągnięte za granicą zostały opodatkowane w państwie źródła, tj. w państwie, w którym podatnik je uzyskuje. Nie ma też znaczenia czy Polska zawarła czy nie zawarła z tym państwem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Najważniejsze jest to, czy dochody zagraniczne podlegają opodatkowaniu w Polsce przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego. Metoda ta ma również zastosowanie w przypadku, gdy z danym państwem Polska nie zawarła umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Jeśli umowa dwustronna zawarta z państwem, z którego pochodzą dochody podatnika przewiduje metodę odliczenia proporcjonalnego (albo metoda ta ma zastosowanie, gdyż Polska nie zawarła z tym państwem umowy i stosujemy wtedy przepisy polskiego prawa podatkowego), to przy obliczaniu zaliczek na podatek dochodowy podatnik nie może wybrać korzystniejszej dla niego metody wyłączenia z progresją.
Metoda wyłączenia z progresją oznacza, że dochód osiągnięty za granicą wyłącza się z podstawy opodatkowania w Polsce, ponieważ na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych dochód taki jest zwolniony z opodatkowania. Jednak dla ustalenia stawki podatku od pozostałego dochodu - osiągniętego w Polsce - stosuje się stawkę podatku właściwą dla całego dochodu, tzn. łącznie z dochodem osiągniętym za granicą. Natomiast metoda odliczenia proporcjonalnego oznacza, że dochód osiągany za granicą jest opodatkowany w Polsce (w przypadku osób podlegających nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu), ale od należnego podatku odlicza się podatek zapłacony za granicą. Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, odliczenie to jest możliwe tylko do wysokości podatku przypadającego proporcjonalnie na dochód uzyskany w obcym państwie.
Z ulgi abolicyjnej nie można skorzystać w odniesieniu do podatku należnego od dochodów osiąganych w tzw. rajach podatkowych, czyli krajach lub na terytoriach stosujących szkodliwą konkurencję podatkową.
W celu ustalenia kwoty ulgi abolicyjnej należy wyliczyć kwotę hipotetycznego podatku, jaki przypadałby do zapłaty przy zastosowaniu metody wyłączenia z progresją i porównać tę kwotę z wysokością podatku wyliczonego z zastosowaniem metody odliczenia proporcjonalnego. Różnica pomiędzy tymi kwotami jest wielkością przysługującej podatnikowi ulgi abolicyjnej.
Ulga abolicyjna podlega odliczeniu w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym (zeznanie roczne). W nowych wzorach zeznań rocznych mających zastosowanie do rozliczenia za 2008 r. na odliczenie tej ulgi została przewidziana specjalna rubryka. W załączniku do zeznania PIT/ZG, tj. informacji o wysokości dochodów z zagranicy i zapłaconym podatku w roku podatkowym podajemy informacje o państwie, w którym podatnik uzyskiwał dochody, wysokości dochodu i zapłaconego podatku. Informację z PIT/ZG podatnik wpisuje w zeznaniu rocznym w części H - obliczenie podatku w rubryce „dochody osiągnięte za granicą, o które zwiększona jest podstawa obliczenia podatku do ustalenia stopy procentowej przeliczona na złote". Kwotę ulgi abolicyjnej dotyczącej dochodu wykazanego w PIT/ZG podatnik wykazuje w PIT/O, tj. informacji o odliczeniach od dochodu (przychodu) i od podatku w roku podatkowym w części C - odliczenia od podatku w pkt. 4 - „ulga, o której mowa w art. 27 g ustawy". Informację z PIT/O o wysokości ulgi abolicyjnej podatnik wpisuje w części I - odliczenia od podatku w rubryce „odliczenia od podatku wykazane w części C załącznika PIT/O". Grażyna Zaremba Autorka jest ekspertem w Dziale Doradztwa Podatkowego BDO, Oddział w Katowicach. << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
