BDO Podatki i Rachunkowość nr 2 (16) Luty 2009
A A A
Polskie sankcje VAT zgodne z dyrektywą VAT(Autor: Elżbieta Rogala, Źródło: BDO)
„Dodatkowe zobowiązanie podatkowe", zwane sankcjami VAT, było przewidziane w ustawie o VAT tylko do 1 grudnia 2008 roku.
Ustalały go organy podatkowe za to, że w deklaracji rozliczającej podatek VAT podatnik tego podatku podał dane, które mogły spowodować utratę dochodów podatkowych, deklarując niższą wysokość zobowiązania podatkowego lub zawyżoną kwotę zwrotu naliczonego podatku VAT. Dodatkowe zobowiązanie podatkowe było nakładane - i tylko w okresie do 1 grudnia 2008 roku - w związku z nieprawidłową deklaracją rozliczającą podatek VAT. Nie stanowiło ono jednak podatku lecz sankcję (karę administracyjną). Sankcja za błędną deklarację była przypisana do okresu, który został źle rozliczony w tej deklaracji. Najistotniejszy był tu okres rozliczeniowy, za który była składana deklaracja. Sankcjami VAT - tj. ich legalnością oraz zgodnością z dyrektywami unijnymi - zajmowały się wielokrotnie polskie sądy, czyli WSA oraz NSA.
Sprawą polskich sankcji VAT zajmował się także Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich (ETS). I to aż dwukrotnie. Pierwszy raz na wniosek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Drugi raz na wniosek Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pierwsze postępowanie oznaczone sygnaturą C-168/06, zakończyło się postanowieniem ETS z dnia 6 marca 2007 r. Trybunał odmówił w nim udzielenia szczegółowych odpowiedzi na pytania, z którymi zwrócił się do niego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. A dotyczyły one zgodności z przepisami unijnymi nałożenia decyzją z dnia 9 sierpnia 2005 r. na podatnika sankcji VAT za błędne rozliczenie się za listopad 2003 roku.
W przedmiotowym postanowieniu Trybunał uznał bowiem, iż Polska jest związana dopiero od dnia jej przystąpienia do Wspólnoty Europejskiej aktami przyjętymi przez instytucje tej Wspólnoty. Oznacza to, że po przystąpieniu do Wspólnoty Europejskiej Polska jest adresatem dyrektyw i decyzji skierowanych już wcześniej do wszystkich państw członkowskich. Do 1 maja 2004 roku Polska musiała zatem wprowadzić w życie środki niezbędne do przestrzegania przepisów dyrektyw. W ocenie ETS z powyższego wynikało, iż postanowienia dyrektyw unijnych - także w sprawie sankcji VAT za błędną deklarację - mają zastosowanie do rozliczeń VAT począwszy dopiero od 1 maja 2004 roku.
Z kolei drugie postępowanie przed ETS toczyło się na wniosek Naczelnego Sądu Administracyjnego i zakończone zostało wyrokiem z dnia 15 stycznia 2009 r. oznaczonym sygnaturą C‑502/07. W tym drugim orzeczeniu ETS stwierdził, iż: Polska jako państwo członkowskie Wspólnoty mogła przewidzieć w swym ustawodawstwie, tj. w art. 109 ust. 5 i 6 ustawy o VAT, sankcję administracyjną. Sankcja ta jako „dodatkowe zobowiązanie podatkowe" nakładana była na podatników podatku VAT w przypadku stwierdzenia, że zadeklarował on kwotę zwrotu podatku VAT wyższą od kwoty należnej. Nie stanowiła ona także „specjalnych środków", mających na celu zapobieganie niektórym rodzajom oszustw podatkowych lub unikaniu opodatkowania, a wymagających jednomyślnej zgody Rady. Ponadto - w ocenie ETS - dyrektywa VAT nie sprzeciwia się utrzymaniu w mocy lub wprowadzaniu przez państwa członkowskie Wspólnoty sankcji administracyjnej w przypadku zadeklarowania zawyżonej kwoty zwrotu VAT. Nie stanowi ona bowiem podatku, cła lub opłaty mających cechy podatku obrotowego.
Powyższe oznacza, że mimo iż Polska z dniem 1 grudnia 2008 roku zlikwidowała sankcje VAT, to w uznaniu ETS były one zgodne z dyrektywami unijnymi. Elżbieta Rogala Autorka jest niezależnym ekspertem podatku VAT; w latach 1994-2005 główny specjalista w Departamencie Podatku od Towarów i Usług Ministerstwa Finansów; wykładowca problematyki VAT w różnych działach gospodarki; autorka wielu publikacji prasowych i książkowych w wydawnictwach podatkowych: GOFIN, INFOR, DIFIN, TRENDY, C.H.BECK, ABC i innych. Ostatnio wydane pozycje przez Wyd. DIFIN, to: "Mały słownik VAT", "VAT w spółdzielniach mieszkaniowych 2008". Współpracownik BDO. << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
