BDO Podatki i Rachunkowość nr 1 (15) Styczeń 2009
A A A
Pomoc z Unii Europejskiej a zwolnienie z podatku dochodowego(Autor: Tomasz Burczyński, Źródło: Przegląd Podatkowy)
Wyrok NSA z dnia 16 września 2008 r., II FSK 874/07
Sposób wypłaty środków finansowych pochodzących z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej jest kwestią techniczną, która nie ma znaczenia dla stosowania zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych, przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych1 (dalej: u.p.d.o.f.). W tym przypadku kluczową kwestią jest ustalenie źródła środków składających się na bezzwrotną pomoc, czyli podmiotu, który ostatecznie ponosi ekonomiczny ciężar bezzwrotnej pomocy.
We wniosku o interpretację Fundacja podniosła, iż stała się beneficjentem środków pomocowych w ramach Programu Inicjatywy Wspólnotowej Equal dla Polski 2004-2006. Realizując projekt, prowadzony w ramach tego Programu, zatrudniała osoby fizyczne na podstawie umów o pracę, umów zleceń oraz umów o dzieło. Wynagrodzenia tych osób w 75% finansowane były ze środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Społecznego (dalej: EFS), a w pozostałej części ze środków budżetu Państwa. Fundacja zapytała, czy wypłacane przez nią wynagrodzenia na rzecz osób fizycznych zatrudnionych w celu realizacji celów programu w części, w jakiej są finansowane ze środków EFS, wolne są od podatku dochodowego od osób fizycznych. W ocenie Fundacji wynagrodzenia te korzystają ze zwolnienia podatkowego.
Stanowisko Fundacji zostało uznane przez organy podatkowe za nieprawidłowe. Zdaniem tych organów środki z funduszy strukturalnych przekazywane są faktycznie dopiero po zakończeniu inwestycji, w związku z czym niezbędne jest uprzednie krótkoterminowe finansowanie z budżetu Państwa. Przedmiotowe środki pochodzą więc ze źródeł krajowych, a nie są bezzwrotną pomocą w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę Fundacji za zasadną. Sąd nie zgodził się bowiem ze stanowiskiem organów podatkowych, iż uprzednie krótkoterminowe finansowanie projektu z budżetu Państwa wyłącza zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną organu podatkowego, stwierdził, że w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych ukształtowały się przeciwstawne zapatrywania dotyczące spornego zagadnienia. Pierwsze z nich jest zbieżne z poglądem prawnym wyrażonym w przedmiotowej sprawie przez organy podatkowe. Drugie akcentuje natomiast, że sposób wypłaty środków finansowych jest jedynie kwestią techniczną, która nie powinna decydować o zwolnieniu przychodu z opodatkowania.
Sąd odwoławczy zauważył, że dekodowanie normy prawnej z treści art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. wymaga ustalenia zakresu znaczeniowego użytego przez ustawodawcę czasownika „pochodzić". Ustawodawca, ani w przepisach prawa podatkowego, ani w innych aktach prawnych, nie sprecyzował zakresu znaczeniowego tego słowa. W potocznym znaczeniu oznacza ono: „wywodzić się skądś, mieć gdzieś swoje źródło". Analiza źródeł finansowania programów pomocowych, w tym Programu Inicjatywy Wspólnotowej Equal, nie pozostawia wątpliwości, iż jest nim EFS, czyli bezzwrotna pomoc od Unii Europejskiej.
Sąd podkreślił też, że celem funduszy strukturalnych jest pomoc słabiej rozwiniętym regionom i sektorom gospodarki państw członkowskich, a nie wtórne zasilanie budżetów tych państw. Kłóci się zatem z celem udzielenia bezzwrotnej pomocy jej następcze opodatkowanie na skutek wypłaty za pośrednictwem budżetu Państwa. Ponadto umiejscowienie art. 21 ust. 1 pkt 46 u.p.d.o.f. wśród innych zwolnień od podatku dochodowego o charakterze przedmiotowym dowodzi, że bezzwrotna pomoc udzielana tak przez instytucje Unii Europejskiej, Europejskiego Banku Inwestycyjnego, jak i z budżetu Państwa w postaci dotacji, subwencji lub innych nieodpłatnych świadczeń podlega zwolnieniu od podatku dochodowego. Nie ma więc powodu, by uznać, że w tym wypadku jest inaczej. Ciężar finansowania bezzwrotnej pomocy ponoszą bowiem instytucje unijne, a brak jest przepisu uzależniającego zastosowanie ulgi podatkowej od sposobu wypłacenia środków finansowych.
W konsekwencji Sąd wywiódł przedstawioną na wstępie tezę. Na końcu zaś zwrócił uwagę, że skoro Fundacja jest beneficjentem pomocy, to tylko ona bezpośrednio realizuje cel programu, a nie osoby fizyczne przez nią zatrudniane.
Tomasz Burczyński Autor jest radcą prawnym, of counsel w Kancelarii Prawnej Grynhoff Woźny i Wspólnicy << powrót zobacz także artykuły |
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
